Námsgögn
Innskráning
Hleð efnisyfirliti...

Efnisyfirlit

  1. Formáli
    1. Inngangur
    2. 13.1 Fósturfræðilegt sjónarhorn
    3. 13.2 Miðtaugakerfið
    4. 13.3 Blóðrás og miðtaugakerfið
    5. 13.4 Úttaugakerfið
    6. Lykilhugtök
    7. Samantekt kaflans
    8. Spurningar um gagnvirka tengla
    9. Upprifjunarspurningar
    10. Spurningar til gagnrýninnar hugsunar
  2. Heimildir
  3. Atriðaskrá
Líffæra- og lífeðlisfræði, 2. útgáfa (IS)Kafli 13Inngangur
1313 Líffærafræði taugakerfisins

Inngangur

FYRRI KAFLI

Spurningar til gagnrýninnar hugsunar

NÆSTI KAFLI

13.1 Fósturfræðilegt sjónarhorn

Ljósmyndin sýnir mann halda jafnvægi á strekktum vír.
Mynd 13.1. Getan til að halda jafnvægi eins og loftfimleikamaður krefst samspils starfsemi víða í taugakerfinu. Miðlægar og útlægar deildir þess samhæfa stjórn líkamans með því að nýta jafnvægisskyn, stöðuskyn og snertiskyn í iljum. (mynd: Rhett Sutphin)

Markmið kaflans

Eftir lestur þessa kafla átt þú að geta:

  • Tengt þroskaferli taugakerfis fósturs við byggingar þess hjá fullorðnum
  • Nefnt helstu svæði taugakerfis fullorðins einstaklings
  • Staðsett svæði heilabarkar út frá líffærafræðilegum kennileitum sem eru sameiginleg öllum mannsheilum
  • Lýst svæðum mænunnar á þverskurði
  • Talið upp heilataugarnar í röð eftir líffærafræðilegri staðsetningu og tilgreint miðlægar og útlægar tengingar þeirra
  • Talið upp mænutaugarnar eftir hryggsvæðum og tilgreint hvaða taugaflækju hver þeirra leggur þræði til

Inngangur

Taugakerfið stjórnar líkamanum að miklu leyti, bæði fyrir tilstilli viljastýrða taugakerfisins, sem stjórnar viljastýrðri starfsemi, og ósjálfráða taugakerfisins, sem stjórnar ósjálfráðri starfsemi. Til að skilja hvernig mörg þessara starfa eru möguleg þarf að lýsa byggingum taugakerfisins ítarlega. Í lífeðlisfræði er til hugtak sem nefnist staðsetning virkni; það felur í sér að ákveðin starfsemi sé bundin tilteknum byggingum. Þetta er grunnhugtak í allri líffæra- og lífeðlisfræði en taugakerfið sýnir það einkar vel.

Nýjan, ólitaðan taugavef má flokka sem grátt eða hvítt efni og mjög erfitt getur verið að greina einstök smáatriði innan þessara tveggja vefjagerða. Eftir því sem tilteknum svæðum og byggingum hefur verið lýst hafa þau þó verið tengd ákveðinni starfsemi. Til að skilja þessar byggingar og hlutverk þeirra þarf að lýsa líffærafræði taugakerfisins ítarlega og kanna hvaða byggingar mynda miðtaugakerfið og úttaugakerfið.

Rannsóknin á taugakerfinu hefst við upphaf lífs hvers einstaklings, í móðurkviði. Fósturþroski taugakerfisins myndar einfaldan grunn sem sífellt flóknari byggingar rísa á. Þegar þessi grunnur liggur fyrir er unnt að rannsaka taugakerfið ítarlega.

Námsgögn.is þýðing á efni frá OpenStax. Frítt frumrit: https://openstax.org/books/anatomy-and-physiology-2e/pages/1-introduction Leyfi upprunabókar: CC BY-NC-SA 4.0. Námsgögn er sjálfstætt verkefni; OpenStax hvorki styður né vottar þýðinguna.

FYRRI KAFLI

Spurningar til gagnrýninnar hugsunar

NÆSTI KAFLI

13.1 Fósturfræðilegt sjónarhorn