Námsgögn
Innskrá
Hleð efnisyfirliti...

Efnisyfirlit

  1. Formáli
      1. Inngangur
      2. 1.1 Vísindi líffræðinnar
      3. 1.2 Þemu og hugtök í líffræði
      4. Lykilhugtök
      5. Samantekt kafla
      6. Spurningar um myndræn tengsl
      7. Upprifjunarspurningar
      8. Spurningar um gagnrýna hugsun
  2. A | Lotukerfi frumefnanna
  3. B | Jarðsögulegur tími
  4. C | Mælingar og metrakerfið
  5. Atriðisorðaskrá
Líffræði 2e (IS)Kafli 1Lykilhugtök
Skrá inn til að leggja til breytingu
11 Rannsókn lífsins

Lykilhugtök

FYRRI KAFLI

1.2 Þemu og hugtök í líffræði

NÆSTI KAFLI

Samantekt kafla

Lykilhugtök

útdráttur

upphafshluti vísindagreinar sem tekur saman rannsóknina og niðurstöður hennar

hagnýt vísindi

gerð vísinda sem miðar að því að leysa raunveruleg vandamál

atóm

minnsta og grundvallareining efnis sem heldur eiginleikum frumefnis

grunnvísindi

vísindi sem leitast við að auka þekkingu og skilning óháð skammtímanotkun þeirrar þekkingar

lífefnafræði

rannsóknir á efnafræði lífvera

líffræði

fræðigreinin um lífið

lífhvolf

safn allra vistkerfa á jörðinni

grasafræði

fræðigreinin um plöntur

fruma

minnsta grundvallareining byggingar og starfsemi í lífverum

samfélag

safn stofna sem búa á tilteknu svæði

ályktun

hluti vísindagreinar sem tekur saman mikilvægi tilraunaniðurstaðna

viðmið

hluti tilraunar sem breytist ekki meðan á tilrauninni stendur

afleiðsla

form rökréttrar hugsunar sem notar almenna staðhæfingu til að spá fyrir um sértækar niðurstöður

lýsandi vísindi

einnig kölluð uppgötvunarvísindi; gerð vísinda sem miðar að því að fylgjast með, kanna og rannsaka

umræða

hluti vísindagreinar þar sem höfundurinn túlkar tilraunaniðurstöður, lýsir því hvernig breytur geta tengst og reynir að útskýra fyrirbærið sem um ræðir

vistkerfi

allar lífverur á tilteknu svæði ásamt ólífrænum, ólifandi hlutum þess umhverfis

heilkjörnungur

lífvera með frumur sem hafa kjarna og himnubundin frumulíffæri

þróun

ferli hægfara breytinga í stofni eða tegund með tímanum

hrekjanlegur

sem hægt er að afsanna með tilraunaniðurstöðum

samvægi

geta lífveru til að viðhalda stöðugum innri skilyrðum

tilgáta

tillaga að skýringu á athugun sem hægt er að prófa

tilgátudrifin vísindi

gerð vísinda sem hefst með sértækri spurningu og mögulegum prófanlegum svörum

aðleiðsla

form rökréttrar hugsunar sem notar tengdar athuganir til að komast að almennri niðurstöðu

inngangur

upphafshluti vísindagreinar sem veitir bakgrunnsupplýsingar um það sem vitað var á sviðinu áður en rannsóknin sem greint er frá í greininni fór fram

lífvísindi

vísindasvið, svo sem líffræði, sem rannsakar lífverur

stórsameind

stór sameind sem myndast yfirleitt þegar smærri sameindir tengjast saman

efni og aðferðir

hluti vísindagreinar sem inniheldur fulla lýsingu á efnum, aðferðum og tækni sem rannsakendur notuðu til að safna gögnum

örverufræði

rannsóknir á byggingu og starfsemi örvera

sameindalíffræði

rannsóknir á líffræðilegum ferlum og stjórnun þeirra á sameindastigi, þar á meðal víxlverkunum milli sameinda á borð við DNA, RNA og prótein

sameind

efnafræðileg bygging sem samanstendur af að minnsta kosti tveimur atómum sem haldið er saman af einu eða fleiri efnatengjum

náttúruvísindi

vísindasvið sem tengist efnisheiminum og fyrirbærum hans og ferlum

taugalíffræði

rannsóknir á líffræði taugakerfisins

líffæri

safn skyldra vefja sem vinna saman og gegna sameiginlegu hlutverki

líffærakerfi

skipulagsstig sem samanstendur af starfrænt tengdum líffærum sem vinna saman

frumulíffæri

litlar byggingar innan frumna sem sinna frumustarfsemi

lífvera

einstök lifandi heild

steingervingafræði

rannsóknir á sögu lífsins með hjálp steingervinga

ritrýnt handrit

vísindagrein sem starfsbræður vísindamannsins, sérfræðingar á fræðisviðinu, fara yfir

þróunartré

skýringarmynd sem sýnir þróunartengsl milli ýmissa lífverutegunda á grundvelli líkinda og mismunar í erfðafræðilegum eða líkamlegum einkennum, eða hvoru tveggja; í raun tilgáta um þróunartengsl

eðlisvísindi

vísindasvið, svo sem jarðfræði, stjörnufræði, eðlisfræði og efnafræði, sem rannsakar lífvana efni

ritstuldur

notkun á verkum eða hugmyndum annarra án viðeigandi tilvísunar, þannig að ranglega virðist sem um upprunalegar hugmyndir höfundarins sé að ræða

stofn

allir einstaklingar sömu tegundar sem lifa á tilteknu svæði

dreifkjörnungur

einfruma lífvera sem skortir himnubundin frumulíffæri og hefur ekki kjarna umlukinn kjarnahimnu

niðurstöður

hluti vísindagreinar þar sem höfundurinn gerir grein fyrir tilraunaniðurstöðum og kynnir viðeigandi myndir, ljósmyndir, skýringarmyndir, línurit og töflur án frekari túlkunar

yfirlitsgrein

grein sem tekur saman og fjallar um niðurstöður sem birtar voru sem frumheimildir

vísindi

þekking sem nær yfir almenn sannindi eða virkni almennra lögmála, einkum þegar hennar er aflað og hún prófuð með vísindalegri aðferð

vísindaleg aðferð

rannsóknaraðferð með skilgreindum skrefum sem fela í sér athugun, setningu tilgátu, prófun og staðfestingu eða hrekningu tilgátunnar

heppileg tilviljun

heppilegt óhapp eða óvænt lánsöm uppgötvun

kenning

prófuð og staðfest skýring á athugunum eða fyrirbærum

vefur

hópur svipaðra frumna sem gegna skyldum hlutverkum

breyta

hluti tilraunar sem tilraunamaðurinn getur breytt

dýrafræði

fræðigreinin um dýr

Námsgögn.is þýðing á efni frá OpenStax. Frítt frumrit: https://openstax.org/books/biology-2e/pages/1-introduction Leyfi upprunabókar: CC BY-NC-SA 4.0. Námsgögn er sjálfstætt verkefni; OpenStax styður hvorki né vottar þýðinguna.

FYRRI KAFLI

1.2 Þemu og hugtök í líffræði

NÆSTI KAFLI

Samantekt kafla