Námsgögn
Innskrá
Hleð efnisyfirliti...

Efnisyfirlit

  1. Formáli
      1. Inngangur
      2. 19.1 Þróun stofna
      3. 19.2 Stofnerfðafræði
      4. 19.3 Aðlögunarþróun
      5. Lykilhugtök
      6. Samantekt kafla
      7. Spurningar um myndræn tengsl
      8. Upprifjunarspurningar
      9. Spurningar um gagnrýna hugsun
  2. A | Lotukerfi frumefnanna
  3. B | Jarðsögulegur tími
  4. C | Mælingar og metrakerfið
  5. Atriðisorðaskrá
Líffræði 2e (IS)Kafli 19Lykilhugtök
Skrá inn til að leggja til breytingu
1919 Þróun stofna

Lykilhugtök

FYRRI KAFLI

19.3 Aðlögunarþróun

NÆSTI KAFLI

Samantekt kafla

Lykilhugtök

aðlögunarþróun
aukning á tíðni gagnlegra genasamsæta og lækkun á tíðni skaðlegra genasamsæta vegna vals
samsætutíðni
einnig genatíðni; hlutfallið sem tiltekin genasamsæta hefur innan stofns
pörun líkra einstaklinga
þegar einstaklingar hafa tilhneigingu til að parast við einstaklinga sem eru svipgerðarlega líkir þeim sjálfum
flöskuhálsáhrif
mögnun erfðareks vegna náttúrulegra atburða eða hamfara
stiglína
smám saman landfræðilegur breytileiki eftir vistfræðilegum halla
stefnubundið val
val sem styður svipgerðir við annan enda þess breytileikasviðs sem fyrir er
rjúfandi val
val sem styður tvær eða fleiri aðskildar svipgerðir
þróunarleg hæfni
einnig darwinísk hæfni; geta einstaklings til að lifa af og fjölga sér
landnemaáhrif
atburður sem kemur af stað breytingu á samsætutíðni í hluta stofns sem er ekki dæmigerður fyrir upprunalega stofninn
tíðniháð val
val sem styður svipgerðir sem eru annaðhvort algengar, í jákvæðu tíðniháðu vali, eða sjaldgæfar, í neikvæðu tíðniháðu vali
genaflæði
flæði genasamsæta inn í og út úr stofni vegna flutnings einstaklinga eða kynfrumna
genasafn
allar genasamsætur sem einstaklingar í stofni bera
erfðarek
áhrif tilviljunar á genasafn stofns
erfðauppbygging
dreifing mismunandi mögulegra arfgerða í stofni
erfðabreytileiki
fjölbreytileiki genasamsæta og arfgerða í stofni
landfræðilegur breytileiki
munur á svipgerðarbreytileika milli stofna sem eru landfræðilega aðskildir
tilgátan um góð gen
kenning um kynval sem segir að einstaklingar þrói með sér áberandi skraut til að sýna fram á skilvirk efnaskipti eða getu til að verjast sjúkdómum
fötlunarlögmálið
kenning um kynval sem segir að aðeins hæfustu einstaklingarnir geti borið kostnaðarsama eiginleika
arfgengi
hluti breytileika stofns sem má rekja til erfðabreytileika hans
heiðarlegt merki
eiginleiki sem gefur sanna mynd af hæfni einstaklings
innræktun
pörun náskyldra einstaklinga
innræktunardeyfð
aukning á frávikum og sjúkdómum í stofnum þar sem innræktun á sér stað
stórþróun
þróunarbreytingar á stærri kvarða sem vísindamenn greina yfir jarðsögulegan tíma
örþróun
breytingar á erfðauppbyggingu stofns
nútímasamþætting þróunarkenningarinnar
yfirgripsmikið þróunarfræðilegt viðmið sem mótaðist um 1940 og vísindamenn viðurkenna almennt í dag
pörun sem er ekki handahófskennd
breytingar á genasafni stofns vegna makavals eða annarra krafta sem valda því að einstaklingar parast oftar við ákveðnar svipgerðir en aðrar
stofnerfðafræði
rannsóknir á því hvernig valkraftar breyta samsætutíðni í stofni með tímanum
breytileiki stofns
dreifing svipgerða í stofni
hlutfallsleg hæfni
geta einstaklings til að lifa af og fjölga sér miðað við aðra einstaklinga í stofninum
valþrýstingur
umhverfisþáttur sem veldur því að ein svipgerð hefur forskot á aðra
kynbundin tvíbreytni
svipgerðarmunur milli karldýra og kvendýra í stofni
stöðugleikaval
val sem styður meðalsvipgerðir

Námsgögn.is þýðing á efni frá OpenStax. Frítt frumrit: https://openstax.org/books/biology-2e/pages/1-introduction Leyfi upprunabókar: CC BY-NC-SA 4.0. Námsgögn er sjálfstætt verkefni; OpenStax styður hvorki né vottar þýðinguna.

FYRRI KAFLI

19.3 Aðlögunarþróun

NÆSTI KAFLI

Samantekt kafla