3333 Líkamsbygging dýra: Grunnform og starfsemi
Lykilhugtök
Lykilhugtök
- aðhæfing
- breyting í líkamskerfi sem svar við umhverfisbreytingu
- breyting á viðmiðunargildi
- breyting á viðmiðunargildi í samvægiskerfi
- vöðvafesta
- innvöxtur á ytri stoðgrind dýrs sem virkar sem festistaður fyrir vöðva
- ósamhverfur
- lýsir dýrum sem hafa engan samhverfuás í líkamsgerð sinni
- grunnefnaskiptahraði (BMR)
- efnaskiptahraði í hvíld hjá innvermum
- smágöng
- örsmá rás sem tengir holrými og auðveldar flæði milli frumna
- brjósk
- gerð bandvefs með miklu millifrumuefni, frumum sem kallast brjóskfrumur og einhverju magni af þráðum
- brjóskfruma
- fruma sem finnst í brjóski
- stuðulþekja
- þekja úr frumum sem eru hærri en þær eru breiðar og eru sérhæfðar í upptöku
- bandvefur
- gerð vefjar sem er gerð úr frumum, millifrumuefni og þráðum
- teningsþekja
- þekja úr teningslaga frumum sem eru sérhæfðar í kirtilstarfsemi
- baklægt líkamshol
- líkamshol á aftari eða baklægum hluta dýrs; inniheldur kúpuhol og mænuhol
- útvermi
- dýr sem getur ekki viðhaldið tiltölulega stöðugum innri líkamshita með eigin efnaskiptum
- innvermi
- dýr sem getur viðhaldið tiltölulega stöðugum innri líkamshita með eigin efnaskiptum
- þekjuvefur
- vefur sem klæðir eða þekur líffæri eða aðra vefi
- sumardvali
- dvali sem svar við mjög háum hita og litlu aðgengi að vatni
- þéttur trefjabandvefur
- gerð bandvefs með háum styrk trefja
- ennisflötur
- skurðarflötur sem skiptir dýri í fram- og afturhluta; einnig kallaður kransflötur
- straumlínulaga
- líkamslögun dýrs sem er pípulaga og mjókkar í báða enda
- vetrardvali
- dvali yfir langan tíma, til dæmis yfir vetur
- samvægi
- kvikt jafnvægi sem viðheldur viðeigandi líkamsstarfsemi
- holrými
- rými í brjóski eða beini sem inniheldur lifandi frumur
- laus bandvefur / netjubandvefur
- gerð bandvefs með litlu magni af frumum, millifrumuefni og þráðum; finnst í kringum æðar
- millifrumuefni
- hluti bandvefs sem er gerður úr lífvana grunnefni og trefjum milli frumna
- miðlangskurðarflötur
- skurðarflötur sem skiptir dýri í jafna hægri og vinstri helminga
- neikvæður afturverkunarhringur
- afturverkun til stjórnunarkerfis sem vinnur gegn fráviki með því að minnka eða auka áreiti eftir þörfum
- beinungur
- undireining þéttbeins
- jákvæður afturverkunarhringur
- afturverkun til stjórnunarkerfis sem heldur áfram í stefnu áreitisins og magnar það
- sýndarlagskipt þekja
- þekjulag sem virðist marglaga en er einföld þekja
- langskurðarflötur
- skurðarflötur sem skiptir dýri í hægri og vinstri hluta
- viðmiðunargildi
- miðpunktur eða markgildi í samvægi
- einföld þekja
- eitt lag af þekjufrumum
- flöguþekja
- gerð þekju úr flötum frumum sem auðveldar flæði eða verndar gegn núningi
- staðlaður efnaskiptahraði (SMR)
- efnaskiptahraði í hvíld hjá útvermum við staðlaðar aðstæður
- lagskipt þekja
- mörg lög af þekjufrumum
- hitastjórnun
- stjórnun líkamshita
- dvali
- minnkun á virkni og efnaskiptum sem gerir dýri kleift að lifa af erfiðar aðstæður
- beinbjálki
- lítil plata sem myndar frauðbein og veitir því styrk
- breytiþekja
- þekja sem getur breyst úr því að virðast marglaga yfir í einfalda; einnig kölluð þvagþekja
- þverskurðarflötur
- skurðarflötur sem skiptir dýri í efri og neðri hluta; einnig kallaður láréttur flötur
- kviðlægt líkamshol
- líkamshol á fremri eða kviðlægum hluta dýrs; inniheldur brjósthol og kvið- og grindarhol