Samantekt kafla

Samantekt kafla

11.1 Hitastig og varmaorka

• Hitastig er sú stærð sem mæld er með hitamæli.
• Hitastig tengist meðalhreyfiorku atóma og sameinda í kerfi.
• Alkul er hitastigið þar sem engin sameindahreyfing á sér stað.
• Þrír helstu hitakvarðarnir eru Celsíus-kvarði, Fahrenheit-kvarði og Kelvin-kvarði.
• Hægt er að umreikna hitastig af einum kvarða yfir á annan.

11.2 Varmi, eðlisvarmi og varmaflutningur

• Varmi er varmaorka eða innri orka sem flyst vegna hitamismunar.
• Varmamagnið Q sem veldur hitabreytingu ΔT í hlut með massa m er Q = mcΔT, þar sem c er eðlisvarmi efnisins.
• Varmi flyst með þremur aðferðum: varmaleiðni, varmaburði og varmageislun.
• Varmaleiðni er flutningur varma milli tveggja hluta sem eru í beinni snertingu hvor við annan.
• Varmaburður er varmaflutningur með hreyfingu massa, til dæmis straumefnis.
• Varmageislun er varmaflutningur með rafsegulbylgjum.

11.3 Fasabreytingar og dulvarmi

• Flest efni hafa fjóra aðgreinda fasa: fast efni, vökva, lofttegund og rafgas.
• Lofttegund er orkuríkasti fasinn og fast efni sá orkuminnsti.
• Við fasabreytingu fer efni í orkuríkara ástand þegar varma er bætt við, eða í orkurýrara ástand þegar varmi er fjarlægður.
• Varma er bætt við efni við bráðnun og gufun.
• Dulvarmi losnar úr efni við þéttingu og storknun.
• Fasabreytingar eiga sér stað við fast hitastig sem kallast suðumark og frostmark, eða bræðslumark, fyrir tiltekið efni.