Samantekt kafla

Samantekt kafla

13.1 Tegundir bylgna

• Bylgja er truflun sem færist frá upphafspunkti sínum og ber með sér orku en ekki massa.
• Vélrænar bylgjur þurfa miðil til að geta ferðast.
• Hljóðbylgjur, vatnsbylgjur og jarðskjálftabylgjur eru dæmi um vélrænar bylgjur.
• Ljós er ekki vélræn bylgja, því það getur ferðast um tómarúm.
• Lotubundin bylgja er bylgja sem endurtekur sig í nokkrar lotur, en púlsbylgja hefur aðeins einn bylgjutopp eða fáeina toppa og tengist skyndilegri truflun.
• Lotubundnar bylgjur tengjast einfaldri sveifluhreyfingu.
• Í þverbylgju er truflunin hornrétt á útbreiðslustefnuna, en í langsbylgju er truflunin samsíða útbreiðslustefnunni.

13.2 Eiginleikar bylgna: Bylgjuhraði, útslag, tíðni og sveiflutími

• Bylgja er truflun sem færist frá upphafspunkti sínum með bylgjuhraðanum v_w.
• Bylgja hefur bylgjulengdina λ, sem er fjarlægðin milli samliggjandi eins hluta bylgjunnar.
• Bylgjuhraði og bylgjulengd tengjast tíðni og sveiflutíma bylgjunnar með v_w = λ/T eða v_w = fλ.
• Tíminn fyrir eina heila bylgjulotu er sveiflutíminn T.
• Fjöldi bylgna á tímaeiningu er tíðnin f.
• Tíðni bylgju og sveiflutími eru í öfugu hlutfalli hvort við annað.

13.3 Samverkun bylgna: Samlagning og samliðun

• Samlagning er sameining tveggja bylgna á sama stað.
• Styrkjandi samliðun á sér stað þegar tvær eins bylgjur leggjast saman nákvæmlega í fasa.
• Eyðandi samliðun á sér stað þegar tvær eins bylgjur leggjast saman nákvæmlega úr fasa.
• Standbylgja er bylgja sem myndast við samlagningu tveggja bylgna. Hún hefur breytilegt útslag en breiðist ekki út.
• Hnútar eru punktarnir þar sem engin hreyfing er í standbylgjum.
• Kviður er staðurinn þar sem útslag standbylgju er mest.
• Endurkast veldur því að bylgja breytir um stefnu.
• Viðsnúningur á sér stað þegar bylgja endurkastast frá föstum enda.
• Bylgjubrot veldur því að útbreiðslustefna bylgju breytist og á sér stað þegar bylgja fer úr einum miðli í annan miðil með annan eðlismassa.