Lykilhugtök
Lykilhugtök
W+-bóseind
Jákvæð burðareind veika kjarnakraftsins.
W−-bóseind
Neikvæð burðareind veika kjarnakraftsins.
Z0-bóseind
Hlutlaus burðareind veika kjarnakraftsins.
eyðing
Ferli sem verður þegar eind og andeind víxlverka og eyða hvor annarri.
andefni
Efni úr andeindum; andefni hefur flesta sömu eiginleika og venjulegt efni, en samsvarandi eindir hafa gagnstæða hleðslu í mörgum tilvikum.
þungeind
Sterkeind sem er samsett úr þremur kvörkum og sundrast að lokum í aðra þungeind.
Miklihvellur
Upphafs- og útþensluatburður alheimsins; í þessu samhengi upphaf mjög heits og þétts alheims.
botnkvarkur
Kvarkagerð; ein af sex kvarkategundum viðtekna líkansins.
burðareind
Sýndareind sem skipt er á þegar grundvallarkrafti er miðlað.
þokkakvarkur
Kvarkagerð sem er hliðstæða sérstöðukvarksins í annarri kynslóð kvarka.
árekstrargeisli
Geisli einda sem rekst beint á annan geisla sem ferðast í gagnstæða átt.
litur kvarks
Eiginleiki kvarks sem tengist víxlverkun hans fyrir tilstilli sterka kjarnakraftsins; ekki sýnilegur litur.
hringhraðall
Hraðall sem notar riðrafsvið með fastri tíðni og fasta segla til að hraða eindum eftir hringlaga spíralbraut.
niðurkvarkur
Næstléttasti kvarkurinn.
rafveika tímabilið
Tímabilið frá um 10−11 s aftur til um 10−34 s eftir Miklahvell.
kenning rafveikrar víxlverkunar
Kenning sem sýnir tengsl rafsegulkraftsins og veika kjarnakraftsins.
Feynman-mynd
Mynd af tíma á móti stöðu sem lýsir skiptum á sýndareindum milli öreinda.
kvarkabragð
Gerð kvarks, til dæmis upp, niður, sérstaða, þokki, botn eða toppur.
límeind
Burðareind sterka kjarnakraftsins.
alsameiningartímabilið
Tímabilið frá um 10−43 s til um 10−34 s eftir Miklahvell, þegar alsameiningarkenningin lýsir alheiminum og allir kraftar nema þyngdarafl eru sameinaðir.
alsameiningarkenning
Kenning sem sýnir sameiningu sterka kjarnakraftsins og rafveika kraftsins.
þyngdareind
Tilgátueind sem miðlar þyngdarkraftinum milli einda með massa.
sterkeind
Eind samsett úr kvörkum sem finnur fyrir sterka kjarnakraftinum.
Higgs-bóseind
Massamikil eind tengd Higgs-sviðinu og því hvernig sumar eindir öðlast massa.
Higgs-svið
Svið sem grundvallareindir fara í gegnum og sem getur gefið þeim mismikinn massa með víxlverkun við Higgs-bóseindina.
verðbólgutímabilið
Stutt tímabil gífurlega hraðrar útþenslu alheimsins, um stærðarþáttinn 1050, frá um 10−35 s til um 10−32 s.
létteind
Grundvallareind sem finnur ekki fyrir sterka kjarnakraftinum.
miðeind
Sterkeind sem getur sundrast í létteindir án þess að skilja eftir sterkeindir.
parmyndun
Myndun eindar og andeindar, oftast rafeindar og jáeindar, úr orku ljóseindar.
öreindafræði
Rannsókn á og leit að raunverulegum grundvallareindum sem hafa enga undirgerð.
píeind
Eind sem skipt er á milli kjarnaeinda og miðlar sterka kjarnakraftinum.
Planck-tímabilið
Elsta tímabil alheimsins, fyrir um 10−43 s eftir Miklahvell.
jáeind
Andeind rafeindarinnar; hún hefur sömu massaeiginleika og rafeind en jákvæða hleðslu.
skammtalitfræði
Kenning um litvíxlverkun kvarka sem skýrir sterka kjarnakraftinn.
skammtarafsegulfræði
Kenning um rafsegulfræði á öreindakvarða.
kvarkur
Öreind og grundvallarbyggingareining efnis sem myndar undirgerð sterkeinda.
kvarkatímabilið
Tímabilið frá um 10−11 s til 10−6 s eftir Miklahvell, þegar allir fjórir grundvallarkraftarnir höfðu aðskilist og kvarkar byrjuðu að myndast.
viðtekna líkanið
Skipulag grundvallareinda og krafta sem byggist meðal annars á skammtalitfræði og kenningu rafveikrar víxlverkunar.
sérstöðukvarkur
Þriðji léttasti kvarkurinn.
ofurkraftur
Sameining allra fjögurra grundvallarkraftanna í einn kraft.
samhringhraðall
Gerð hringhraðals þar sem tíðni riðspennu og styrkur segulsviðs aukast eftir því sem geislaeindunum er hraðað.
kenningin um allt
Tilgátukenning sem sameinar alla fjóra grundvallarkraftana.
toppkvarkur
Kvarkagerð; ein af sex kvarkategundum viðtekna líkansins.
uppkvarkur
Léttasti kvarkurinn.
veiki kjarnakrafturinn
Grundvallarkraftur sem ber ábyrgð á eindasundrun, þar á meðal betasundrun.