Formáli

Formáli

Velkomin í þriðju útgáfu bókarinnarUndirstöður hagfræðifrá OpenStax. Bókin er samin til þess að auka aðgengi nemenda að vönduðu námsefni sem uppfyllir ströngustu fræðilegar kröfur og er fáanlegt án endurgjalds eða gegn vægu gjaldi.

Um OpenStax

OpenStax er hluti af Rice-háskóla, bandarískri góðgerðarstofnun sem ekki er rekin í hagnaðarskyni og fellur undir ákvæði 501(c)(3) í skattalögum Bandaríkjanna. Markmið OpenStax er að gera framúrskarandi menntun aðgengilega öllum. Með samstarfi við góðgerðarsamtök og fyrirtæki sem þróa námsefni vinnur OpenStax að því að ryðja algengustu hindrunum í námi úr vegi. Grunnhugsunin er sú að allir eigi rétt á þekkingu og geti öðlast hana.

Um námsefni OpenStax

Aðlögun

Undirstöður hagfræði, 3. útgáfaer gefin út samkvæmt Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0-leyfinu (CC BY NC-SA). Leyfið heimilar dreifingu, breytingar og áframhaldandi úrvinnslu efnisins í óviðskiptalegum tilgangi, enda sé OpenStax og höfundum efnisins getið og afleidd verk gefin út með sama leyfi.

Opna leyfið heimilar kennurum að nota bókina í heild eða velja aðeins þá hluta sem best henta námskeiðinu. Einnig má raða köflum og hlutum í kennsluáætlun eftir þörfum og setja þar beina tengla á einstaka hluta vefútgáfunnar.

Kennarar geta einnig búið til sérsniðna útgáfu af OpenStax-bókinni. Nánari upplýsingar eru í hlutanum Kennaraefni (Instructor Resources) á síðu bókarinnar á OpenStax.org.

Upplýsingar um uppruna myndefnis

Í bókinniUndirstöður hagfræði, 3. útgáfa, fylgja flestum myndum upplýsingar í myndatexta um heiti, höfund eða rétthafa, birtingarvettvang og leyfi. Myndefni með opnu leyfi má endurnýta í óviðskiptalegum tilgangi ef sömu upprunaupplýsingar fylgja. Fyrirtæki og aðrir sem hyggjast nýta efnið í viðskiptalegum tilgangi ættu að hafa samband við OpenStax um endurnýtingarrétt. Sumt myndefni er án slíkra upplýsinga í meginmáli til að bæta læsileika og flæði. Sé það endurnýtt skal nota eftirfarandi upprunatilvísun óbreytta: Copyright Rice University, OpenStax, under CC BY NC-SA 4.0 license.

Leiðréttingar

Allar kennslubækur OpenStax eru ritrýndar vandlega. Engu að síður geta villur slæðst inn. Hagfræðigögn og aðstæður sem þau lýsa breytast einnig ört og hlutar bókarinnar geta því úrelst. Þar sem bækurnar eru gefnar út á vefnum er unnt að uppfæra þær reglulega þegar kennslufræðileg rök mæla með því. Tillögum að leiðréttingum má skila með tengli á síðu bókarinnar á OpenStax.org. Sérfræðingar fara yfir allar slíkar tillögur og þar er jafnframt birt yfirlit yfir fyrri og fyrirhugaðar leiðréttingar.

Snið

Kennslubókin er aðgengileg án endurgjalds sem vefútgáfa eða PDF-skjal á OpenStax.org og einnig á prenti gegn vægu gjaldi.

Um bókina Undirstöður hagfræði (3. útgáfu)

Undirstöður hagfræði, 3. útgáfa,tekur mið af efni og markmiðum flestra inngangsnámskeiða í hagfræði. Bókin fylgir hefðbundinni framvindu frá örhagfræði til þjóðhagfræði en auðvelt er að velja og raða efni eftir þörfum hvers námskeiðs. Hagfræðikenningar eru skýrðar á aðgengilegu máli með fjölbreyttu myndefni og dæmum úr bæði tilbúnum aðstæðum og raunveruleikanum. Þriðja útgáfan hefur verið endurskoðuð vandlega í ljósi nýrra gagna og þekkingar. Jafnframt er gerð ítarlegri grein fyrir fjölbreyttum hópi fræðimanna og áhrifum þeirra á hagfræðilega hugsun og greiningu.

Umfang og efnisskipan

Í samræmi við ábendingar kennara heldur bókin skipulagi fyrri útgáfa, svo auðveldara sé að taka nýju útgáfuna í notkun. Hún spannar vítt svið hagfræðinnar en fjallar jafnframt nægilega ítarlega um hvert viðfangsefni án þess að efnið verði óviðráðanlegt fyrir kennara eða nemendur. Leitast er við að halda jafnvægi milli kenninga og hagnýtingar annars vegar og útreikninga og stærðfræðilegra dæma hins vegar.

Bókin skiptist í átta meginhluta:

• Hvað er hagfræði? Fyrstu tveir kaflarnir kynna hagfræði með áherslu á val í heimi takmarkaðra auðlinda.
• Eftirspurn og framboð (3. og 4. kafli) kynnir fyrsta greiningarlíkan hagfræðinnar — eftirspurn, framboð og jafnvægi — og sýnir síðan hvernig því er beitt á vinnu- og fjármálamörkuðum.
• Undirstöður örhagfræðikenninga (5.–10. kafli) fjallar um hegðun neytenda, framleiðslu og kostnað, ólík líkön markaðsgerðar og grunnatriði leikjafræði.
• Hagstjórnarviðfangsefni örhagfræðinnar (11.–18. kafli) fjallar um hagnýta örhagfræði með hliðsjón af almannagæðum og jákvæðum og neikvæðum ytri áhrifum. Þar er meðal annars fjallað um samkeppni og samkeppnisstefnu, umhverfisvanda, fátækt, tekjuójöfnuð og önnur viðfangsefni vinnumarkaðarins, auk upplýsinga, áhættu, fjármálamarkaða og hagfræði hins opinbera.
• Þjóðhagslegt sjónarhorn og markmið (19.–23. kafli) kynnir lykilhugtök þjóðhagfræðinnar: hagvöxt, atvinnuleysi, verðbólgu, alþjóðaviðskipti og fjármagnsflæði.
• Greiningarrammi þjóðhagfræðinnar (24.–26. kafli) kynnir helsta greiningarlíkan þjóðhagfræðinnar, líkan heildareftirspurnar og heildarframboðs. Líkanið er síðan greint út frá keynesísku og nýklassísku sjónarhorni. Útgjaldalíkanið er útskýrt í sérstökum viðauka.
• Peningastefna og ríkisfjármálastefna (27.–31. kafli) skýrir hlutverk peninga og bankakerfisins og fjallar um peningastefnu og bankaeftirlit. Að því loknu er fjallað um halla hins opinbera og ríkisfjármálastefnu.
• Alþjóðahagfræði (32.–34. kafli) er lokahluti bókarinnar og kynnir alþjóðlegar víddir hagfræðinnar, þar á meðal alþjóðaviðskipti og verndarstefnu.

Breytingar í þriðju útgáfu

Við endurskoðunina var tekið mið af ítarlegum ábendingum kennara sem hafa notað bókina. Breytingarnar í þriðju útgáfu beinast að uppfærslu efnis, innleiðingu nýrra sjónarhorna, umfjöllun um fjölbreyttari hóp fræðimanna og því að tengja efnið betur við líf og störf nemenda.

Nýjustu gögn og greining:Höfundar hafa uppfært fjölmargar skýringar, gröf og töflur sem byggjast á gögnum um fjármál, mannfjölda, atvinnu og önnur hagfræðileg viðfangsefni. Umfjöllunin setur gögnin í samhengi, skýrir þróun þeirra yfir tíma og möguleg orsakatengsl og leggur yfirvegað mat á stefnur og sjónarmið.

Fjölbreytt sjónarhorn og fræðimenn:Í þriðju útgáfu er rannsóknum og sjónarmiðum fjölbreyttari hóps hagfræðinga gert hærra undir höfði. Þar birtast ólíkar hefðir hagfræðilegrar hugsunar, með sérstakri áherslu á sjónarmið um hagstjórn og aðgerðir stjórnvalda sem oft eru talin óhefðbundin. Þar má meðal annars nefna:

• 1. kafli: Esther Duflo, Abhijit Banerjee og Michael Kremer um tilraunagreiningu í þróunarhagfræði.
• 4. kafli: Walter Williams og Thomas Sowell um ókosti lágmarkslauna.
• 13. kafli: Carlota Perez um breytingar á atvinnu vegna nýsköpunar; Mariana Mazzucato um þátt stjórnvalda í nýsköpun; Elinor Ostrom og hugmyndina um að sameiginlegar auðlindir þurfi ekki að leiða til harmleiks.
• 14. kafli: William A. Darity yngri um mismunun í atvinnu og markaðsöfl; Phyllis Ann Wallace og EEOC.
• 19. kafli: Kate Raworth um að víkka hagræna mælikvarða út fyrir VLF og sambærilegar stærðir.
• 32. kafli: W. Arthur Lewis og tvískipta hagkerfið; Dambisa Moyo um kosti og galla erlendrar aðstoðar.

Tengsl við líf og störf nemenda:Til að sýna mikilvægi hagfræðinnar í lífi og starfi nemenda fjallar þriðja útgáfan ítarlegar um atvinnugreinar, álitamál, samfélagshópa og atburði sem líklegt er að nemendur þekki. Félagsleg og stjórnmálaleg dæmi hafa verið uppfærð til að draga fram mikilvæg, en stundum lítt sýnileg, tengsl efnahagsþróunar við menntaútgjöld, gildi háskólamenntunar, mismunun, umhverfis- og innflytjendastefnu, frumkvöðlastarf og nýsköpun, heilbrigðisþjónustu, tryggingar og almennt fjármálalæsi. COVID-19-heimsfaraldurinn er einnig oft notaður til að sýna víðtæk áhrif hans á fjármálagögn, atvinnu og aðra þætti hagkerfisins og hvernig þau hafa þróast með tímanum.

Gögn og gröf úr FRED:Eins og í fyrri útgáfum er vísað til gagna úr gagnagrunni Seðlabanka Bandaríkjanna (FRED). Sum gagnvirk FRED-gröf eru felld beint inn í vefútgáfuna svo nemendur geti stækkað valin tímabil, greint einstaka gagnapunkta og unnið með gröfin. Annars staðar, og í PDF-útgáfunni, eru tenglar á frumgögnin og nemendur hvattir til að kanna þau og önnur gögn FRED nánar. Aðrir gagnagjafar, svo sem bandaríska vinnumálastofnunin, bandaríska manntalsskrifstofan og Alþjóðabankinn, eru yfirleitt tengdir í myndatextum eða upprunaupplýsingum.

Uppfært myndefni

Undirstöður hagfræði, 3. útgáfa,inniheldur uppfært og endurhannað myndefni sem skýrir hugtök og gefur nemendum tækifæri til að æfa túlkun grafa. Mörgum gröfum fylgja gagnatöflur og skýringar á orsökum og afleiðingum breytinga.

Kennslufræðilegur grunnur

Skýringar og greiningar íUndirstöðum hagfræði, 3. útgáfu,eru vandlega unnar til að veita traustan grunn í hagfræðihugtökum, gera kleift að þjálfa færni á sveigjanlegan hátt og meta skilning og auka virkni nemenda í náminu. Bókin hefur einnig að geyma fasta efnisþætti sem hvetja nemendur til hagfræðilegrar rannsóknar og könnunar:

• Tengjum við raunveruleikann: Í hverjum kafla er stutt tilviksrannsókn sem tengir meginviðfangsefnið við raunveruleikann. Fyrri hlutinn er í upphafi kaflans og sá síðari í lok hans, þegar nemendur hafa öðlast forsendur til að skilja tilvikið og draga saman kjarnahugtök kaflans.
• Reiknum dæmið: Þessi sýnidæmi leiða nemendur skref fyrir skref í gegnum greiningar- eða reikningsverkefni og sýna hvernig lausnin fæst.
• Skýrum málið: Þessir rammar útskýra atriði úr meginmálinu nánar. Hver rammi hefst á spurningu og síðan er svarið skýrt.

Spurningar fyrir ólík námsstig

Undirstöður hagfræði, 3. útgáfa,býður upp á sveigjanlegar æfingar og fjölbreytt námsmat. Nemendur fá þannig margvísleg tækifæri til að kanna skilning sinn, hugsa gagnrýnið og beita því sem þeir hafa lært.

• Sjálfspróf eru greiningarspurningar til sjálfsmats í lok hvers hluta. Í vefútgáfunni má smella til að birta svar og kanna skilning áður en haldið er áfram. Spurningarnar krefjast meiri ígrundunar en einfaldrar leitunar í textanum og eru ætlaðar til leiðsagnarmats. Skýringar við spurningar og svör leiða nemandann í gegnum viðfangsefnið.
• Upprifjunarspurningar eru einfaldar upprifjunarspurningar með opnu svarsniði, en ekki krossaspurningar eða satt/ósatt-spurningar. Svörin má finna í textanum.
• Spurningar um gagnrýna hugsun eru krefjandi hugtakaspurningar þar sem nemendur sýna skilning með því að beita þekkingu sinni í ólíku samhengi.
• Verkefni veita frekari þjálfun í greiningar- og reikningshugtökum hlutans.

OpenStax hættir útgáfu bókannaPrinciples of MicroeconomicsogPrinciples of Macroeconomicsfyrir AP-nám þar sem þær eru orðnar úreltar. Kennurum og nemendum í Advanced Placement-námi er ráðlagt að nota háskólabækurnar.

Um höfunda

Aðalhöfundar

David Shapiro, Pennsylvania State University
David Shapiro er prófessor emeritus í hagfræði, lýðfræði og kvenna-, kynja- og kynverundarfræðum við Pennsylvania State University. Hann lauk BA-prófi í hagfræði og stjórnmálafræði við University of Michigan og MA- og doktorsprófi í hagfræði við Princeton University. Hann hóf akademískan feril við Ohio State University árið 1971 og fluttist til Penn State árið 1980. Fyrstu rannsóknir hans beindust að konum og ungu fólki á bandarískum vinnumarkaði. Eftir Fulbright-kennslu við University of Kinshasa 1978–79 beindust rannsóknir hans að frjósemi í Kinshasa og víðar í Afríku sunnan Sahara. Hann hefur hlotið æðstu kennsluverðlaun bæði Ohio State og Penn State.

Daniel MacDonald, California State University, San Bernardino
Daniel MacDonald prófessor er deildarforseti hagfræðideildar California State University, San Bernardino. Hann lauk BA-prófi í stærðfræði og hagfræði við Seton Hall University árið 2007 og doktorsprófi í hagfræði við University of Massachusetts Amherst árið 2013. Rannsóknir hans snúa að vinnumarkaðshagfræði, opinberri húsnæðisstefnu og hagsögu Bandaríkjanna. Hann skrifar einnig vikulega fréttabréfið Inland Empire Economic Update sem hóf göngu sína árið 2021.

Steven A. Greenlaw, prófessor emeritus við University of Mary Washington
Steven Greenlaw kenndi undirstöður hagfræði í 39 ár. Árið 1999 hlaut hann Grellet C. Simpson-verðlaunin fyrir framúrskarandi kennslu í grunnnámi við University of Mary Washington. Hann er höfundur Doing Economics: A Guide to Doing and Understanding Economic Research og fjölmargra greina um hagfræðikennslu og kennslutækni sem hafa birst íJournal of Economic Education, theInternational Review of Economic Education, og öðrum ritum. Hann skrifaði hlutann um megindleg skrif fyrirStarting Point: Teaching and Learning Economics, vefgátt um vandaða hagfræðikennslu. Steven Greenlaw býr í Alexandria í Virginíu með eiginkonu sinni Kathy. Eftir að hann lét af fullu kennslustarfi hefur hann unnið að starfsþróun háskólakennara og öðrum ritverkefnum.

Aðrir höfundar

Eric Dodge, Hanover College
Cynthia Gamez, University of Texas at El Paso
Andres Jauregui, Columbus State University
Diane Keenan, Cerritos College
Amyaz Moledina, The College of Wooster
Craig Richardson, Winston-Salem State University
Ralph Sonenshine, American University

Ritrýnar

Bryan Aguiar, Northwest Arkansas Community College
Basil Al Hashimi, Mesa Community College
Emil Berendt, Mount St. Mary's University
Zena Buser, Adams State University
Douglas Campbell, The University of Memphis
Sanjukta Chaudhuri, University of Wisconsin - Eau Claire
Xueyu Cheng, Alabama State University
Robert Cunningham, Alma College
Rosa Lea Danielson, College of DuPage
Steven Deloach, Elon University
Michael Enz, Framingham State University
Debbie Evercloud, University of Colorado Denver
Reza Ghorashi, Stockton University
Robert Gillette, University of Kentucky
Shaomin Huang, Lewis-Clark State College
George Jones, University of Wisconsin-Rock County
Charles Kroncke, College of Mount St. Joseph
Teresa Laughlin, Palomar Community College
Carlos Liard-Muriente, Central Connecticut State University
Heather Luea, Kansas State University
Steven Lugauer, University of Notre Dame
William Mosher, Nashua Community College
Michael Netta, Hudson County Community College
Nick Noble, Miami University
Joe Nowakowski, Muskingum University
Shawn Osell, University of Wisconsin-Superior
Mark Owens, Middle Tennessee State University
Sonia Pereira, Barnard College
Jennifer Platania, Elon University
Robert Rycroft, University of Mary Washington
Adrienne Sachse, Florida State College at Jacksonville
Hans Schumann, Texas A&M University
Gina Shamshak, Goucher College
Chris Warburton, John Jay College of Criminal Justice, CUNY
Mark Witte, Northwestern University

Svör við spurningum bókarinnar

Nemendur finna svör við sjálfsprófum í svarhluta bókarinnar. Svör við upprifjunarspurningum, spurningum um gagnrýna hugsun og verkefnum eru aðeins aðgengileg kennurum í svarleiðbeiningum á síðunni Kennaraefni (Instructor Resources).

Viðbótarefni

Efni fyrir nemendur og kennara

Við höfum tekið saman viðbótarefni fyrir nemendur og kennara, meðal annars leiðbeiningar um fyrstu skref, kennarahandbók, spurningabanka og myndglærur. Aðgangur að kennaraefni krefst staðfests kennarareiknings. Hægt er að sækja um slíkan aðgang þegar notandi skráir sig inn eða stofnar reikning á OpenStax.org.

• Fullbúin námskeiðssniðmát: Þessi ítarlegu námskeiðssniðmát innihalda námsmat, verkefni, umræðukveikjur, lesefni og annað efni sem hægt er að úthluta. Þau eru skipulögð fyrir undirbúning, samstillta kennslu og eftirvinnu. Verkefni og námsmat eru hönnuð þannig að svör finnist ekki auðveldlega með vefleit. Sniðmátin eru í boði fyrir D2L, Canvas og Blackboard og innflutningur þeirra kann að krefjast tækniaðstoðar.
• Ítarlegri PowerPoint-fyrirlestrarglærur: Glærurnar innihalda valið myndefni úr bókinni, lykilhugtök og skilgreiningar, dæmi og umræðuspurningar.
• Spurningabanki: Spurningabankinn inniheldur krossaspurningar, stuttar svarspurningar og ritgerðarspurningar fyrir hvern kafla. Þar sem margir kennarar nota þær í metnum verkefnum er þess óskað að spurningar og svör verði ekki birt opinberlega á vefnum.
• Svarleiðbeiningar kennara: Í svarleiðbeiningunum eru svör við verkefnum og æfingum bókarinnar sem ætluð eru kennurum.
• Myndbandasafn: Safnið inniheldur myndbönd sem kennarar mæla með og eru flokkuð eftir efni kafla bókarinnar.
• Spurningar til að kanna skilning: Spurningarnar kveikja umræður og styðja nám og virkni í kennslustundum. Kanna má skilning nemenda með handauppréttingu eða rafrænu könnunarkerfi. Þrjár til fjórar spurningar fylgja hverjum kafla.

Akademísk heilindi

Akademísk heilindi stuðla að trausti, skilningi, jafnræði og raunverulegri þekkingu. Þótt nemendur geti mætt verulegum áskorunum í námi og einkalífi hefur það langvarandi gildi að þeir vinni verkefni sín sjálfir og af heilindum. Kennarar, stjórnendur, útgefendur námsefnis og nemendur þurfa að vinna saman að sanngjörnu og jákvæðu námsumhverfi.

Nemendur njóta góðs af því að grunnreglur um akademísk heilindi séu skýrar frá upphafi námskeiðs. OpenStax hefur því útbúið gagnvirkt verkfæri sem styður umræður um akademísk heilindi.

Á gagnvirka kvarðanum um akademísk heilindi má færa tákn eftir samfellu og laga flokkunina að reglum viðkomandi skóla og námskeiðs. Að því loknu má setja myndina í kennsluáætlun, sýna hana í fyrsta tíma eða dreifa henni til nemenda.

OpenStax þróar einnig efni sem styður sjálfstætt og heiðarlegt nám og vandað námsmat. Uppfærslur birtast á síðu bókarinnar. Ítarlegt yfirlit yfir leiðir til að efla akademísk heilindi er á vef International Center for Academic Integrity (ICAI), https://academicintegrity.org/.

Samfélagstorg

OpenStax vinnur með Institute for the Study of Knowledge Management in Education (ISKME) að rekstri samfélagstorga á OER Commons. Þar geta kennarar deilt án endurgjalds efni sem notendasamfélagið hefur útbúið til stuðnings OpenStax-bókum. Kennarar geta hlaðið upp eigin efni eða sótt stoðefni, kennsluefni, margmiðlun og annað námsefni. Samfélagstorgin má nálgast á www.oercommons.org/hubs/openstax.

Tæknisamstarfsaðilar

Tæknisamstarfsaðilar OpenStax bjóða valfrjáls verkfæri á vægu verði sem samþættast bókunum. Upplýsingar um þau verkfæri sem standa til boða með þessari bók eru á bókarsíðunni á OpenStax.org.