Námsgögn
Innskráning
Hleð efnisyfirliti...

Efnisyfirlit

  1. Formáli
    1. Inngangur
    2. 20.1 Gerð og hlutverk blóðæða
    3. 20.2 Blóðflæði, blóðþrýstingur og viðnám
    4. 20.3 Háræðaskipti
    5. 20.4 Samvægisstjórnun æðakerfisins
    6. 20.5 Blóðrásarleiðir
    7. 20.6 Þroski æða og fósturblóðrás
    8. Lykilhugtök
    9. Samantekt kaflans
    10. Spurningar um gagnvirka tengla
    11. Upprifjunarspurningar
    12. Spurningar til gagnrýninnar hugsunar
  2. Heimildir
  3. Atriðaskrá
Líffæra- og lífeðlisfræði, 2. útgáfa (IS)Kafli 20Inngangur
2020 Hjarta- og æðakerfið: Æðar og blóðrás

Inngangur

FYRRI KAFLI

Spurningar til gagnrýninnar hugsunar

NÆSTI KAFLI

20.1 Gerð og hlutverk blóðæða

Ljósmynd af framhandlegg þar sem yfirborðsbláæðar standa greinilega fram.
Mynd 20.1. Þótt flestar blóðæðar liggi djúpt undir yfirborði líkamans og sjáist ekki sýna yfirborðsbláæðar efri útlims glöggt hversu víðfeðmt og mikilvægt æðakerfið er. (mynd: Colin Davis)

Markmið kaflans

Að þessum kafla loknum munt þú geta gert eftirfarandi:

  • borið saman líffærafræðilega gerð slagæða, slagæðlinga, háræða, bláæðlinga og bláæða
  • lýst af nákvæmni þeim kröftum sem ráða háræðaskiptum
  • talið upp helstu þætti sem hafa áhrif á blóðflæði, blóðþrýsting og æðaviðnám
  • lýst samhengi blóðflæðis, blóðþrýstings og æðaviðnáms
  • útskýrt hvernig tauga- og innkirtlastjórnun viðheldur samvægi í æðakerfinu
  • lýst samspili hjarta- og æðakerfis við önnur líffærakerfi
  • merkt helstu blóðæðar lungna- og meginhringrásar
  • borið kennsl á og lýst lifrarportæðakerfinu
  • lýst myndun blóðæða og fósturblóðrás
  • borið saman fósturblóðrás og blóðrás eftir fæðingu

Inngangur

Í þessum kafla kynnist þú æðahluta hjarta- og æðakerfisins: blóðæðunum sem flytja blóð um líkamann og háræðunum þar sem lofttegundir, næringarefni og önnur efni skiptast milli blóðs og frumna vefjanna. Skert starfsemi blóðæða getur dregið úr flutningi blóðborinna efna eftir umfangi og staðsetningu skerðingarinnar. Afleiðingarnar geta verið vefjaskaði, trufluð efnaskipti og skert starfsemi eins eða fleiri líffærakerfa.

Námsgögn.is þýðing á efni frá OpenStax. Frítt frumrit: https://openstax.org/books/anatomy-and-physiology-2e/pages/1-introduction Leyfi upprunabókar: CC BY-NC-SA 4.0. Námsgögn er sjálfstætt verkefni; OpenStax hvorki styður né vottar þýðinguna.

FYRRI KAFLI

Spurningar til gagnrýninnar hugsunar

NÆSTI KAFLI

20.1 Gerð og hlutverk blóðæða