Námsgögn
Innskráning
Hleð efnisyfirliti...

Efnisyfirlit

  1. Formáli
    1. Inngangur
    2. 27.1 Líffærafræði og lífeðlisfræði æxlunarkerfis eistna
    3. 27.2 Líffærafræði og lífeðlisfræði æxlunarkerfis eggjastokka
    4. 27.3 Þroskun æxlunarkerfa eistna og eggjastokka
    5. Lykilhugtök
    6. Samantekt kaflans
    7. Spurningar um gagnvirka tengla
    8. Upprifjunarspurningar
    9. Gagnrýnar hugsunarspurningar
  2. Heimildir
  3. Atriðaskrá
Líffæra- og lífeðlisfræði, 2. útgáfa (IS)Kafli 27Inngangur
2727 Æxlunarkerfið

Inngangur

FYRRI KAFLI

Gagnrýnar hugsunarspurningar

NÆSTI KAFLI

27.1 Líffærafræði og lífeðlisfræði æxlunarkerfis eistna

Smásjármynd af stórri eggfrumu í eggbúsvef eggjastokks.
Mynd 27.1. Snögg hækkun gulbússtýrihormóns (LH) kemur af stað egglosi: annars stigs eggfruma, sem hefur stöðvast á öðru metafasastigi meiósu, losnar úr ríkjandi eggbúi út í kviðarholið og totur eggjaleiðarans beina henni inn í eggjaleiðarann. Frjóvgun verður oftast í víðum hluta eggjaleiðarans. Egglos markar lok eggbúsfasa eggjastokkahringsins og upphaf gulbúsfasa.

Markmið kaflans

Eftir lestur þessa kafla átt þú að geta:

  • Lýst líffærafræði æxlunarkerfanna, þar á meðal tengdum líffærum og stoðbyggingum þeirra
  • Útskýrt hlutverk hormóna frá undirstúku og heiladingli í æxlunarstarfsemi
  • Rakið leið sáðfrumu frá myndun hennar þar til hún getur frjóvgað eggfrumu
  • Útskýrt atburðina í eggjastokknum fyrir egglos
  • Lýst þroska og fullþroskun æxlunarlíffæra og myndun síðkominna kyneinkenna á kynþroskaskeiði

Inngangur

Við fæðingu kemur nýburi úr legi út í umheiminn eftir samhæfð ferli æxlunar- og innkirtlakerfa. Hormón undirstúku, heiladinguls og kynkirtla stjórna kynfrumumyndun. Sáðfrumur myndast samfellt eftir kynþroska. Eggfrumur þroskast hins vegar stig af stigi í eggjastokkahringnum. Við egglos losnar annars stigs eggfruma sem hefur stöðvast á öðru metafasastigi meiósu. Hún ber eitt sett 23 litninga og lýkur meiósu aðeins ef sáðfruma kemst inn í hana. Kynfrumurnar geta komist saman við kynmök eða með aðstoð æxlunarlækninga. Við frjóvgun myndast okfruma. Hún klofnar, verður síðar að kímblöðru og hreiðrar um sig í legslímunni. Kaflinn fjallar um þau líffæri og ferli sem gera þungun og fæðingu mögulegar.

Námsgögn.is þýðing á efni frá OpenStax. Frítt frumrit: https://openstax.org/books/anatomy-and-physiology-2e/pages/1-introduction Leyfi upprunabókar: CC BY-NC-SA 4.0. Námsgögn er sjálfstætt verkefni; OpenStax hvorki styður né vottar þýðinguna.

FYRRI KAFLI

Gagnrýnar hugsunarspurningar

NÆSTI KAFLI

27.1 Líffærafræði og lífeðlisfræði æxlunarkerfis eistna