Námsgögn
Innskrá
Hleð efnisyfirliti...

Efnisyfirlit

  1. Formáli
      1. Inngangur
      2. 42.1 Ósérhæft ónæmissvar
      3. 42.2 Sérhæft ónæmissvar
      4. 42.3 Mótefni
      5. 42.4 Truflanir í ónæmiskerfinu
      6. Lykilhugtök
      7. Samantekt kafla
      8. Spurningar um myndefni
      9. Upprifjunarspurningar
      10. Spurningar um gagnrýna hugsun
  2. A | Lotukerfi frumefnanna
  3. B | Jarðsögulegur tími
  4. C | Mælingar og metrakerfið
  5. Atriðisorðaskrá
Líffræði 2e (IS)Kafli 42Inngangur
Skrá inn til að leggja til breytingu
4242 Ónæmiskerfið

Inngangur

FYRRI KAFLI

Spurningar um gagnrýna hugsun

NÆSTI KAFLI

42.1 Ósérhæft ónæmissvar

Micrograph shows a blood smear. The neutrophil and eosinophil are similar in structure, but the eosinophil is larger. Both are filled with granular structures, and have three purple-stained nuclei. These white blood cells are surrounded with donut-shaped red blood cells.
Mynd 42.1. Á þessari samsettu ljóssmásjármynd eru fjólublátt litaður daufkyrningur (efst til vinstri) og sýrukyrningur (neðst til hægri), hvít blóðkorn sem fljóta innan um rauðkorn í blóðstroki. Daufkyrningar veita snemmbærar, hraðar og ósérhæfðar varnir gegn sýklum sem ráðast inn í líkamann. Sýrukyrningar gegna margvíslegum hlutverkum í ónæmissvarinu. Rauðkorn eru um 7-8 µm í þvermál og daufkyrningur er um 10-12 µm. (heimild: aðlagað frá verki eftir Dr. David Csaba)

Yfirlit kafla

  • Ósérhæft ónæmissvar
  • Sérhæft ónæmissvar
  • Mótefni
  • Truflanir í ónæmiskerfinu

Umhverfið er fullt af sýklum, það er sjúkdómsvöldum, yfirleitt örverum, sem valda sjúkdómum hjá hýslum sínum. Hýsill er lífvera sem sýkill kemst inn í og skaðar oft. Sýklar eru meðal annars bakteríur, frumverur, sveppir og aðrar smitandi lífverur. Við verðum stöðugt fyrir sýklum í mat og vatni, á yfirborðum og í lofti. Ónæmiskerfi spendýra þróuðust til varnar gegn slíkum sýklum; þau eru samsett úr afar fjölbreyttu safni sérhæfðra frumna og leysanlegra sameinda sem samhæfa hraðvirkt og sveigjanlegt varnarkerfi sem getur veitt vernd gegn flestum þessara sjúkdómsvalda.

Hlutar ónæmiskerfisins leita stöðugt í líkamanum að merkjum um sýkla. Þegar sýklar finnast eru ónæmisþættir kallaðir til á sýkingarstaðinn. Ónæmisþættirnir greina eðli sýkilsins, efla viðeigandi frumur og sameindir til að berjast gegn honum á skilvirkan hátt og stöðva síðan ónæmissvarið eftir að sýkingunni hefur verið eytt, til að forðast óþarfa skemmdir á frumum hýsilsins. Ónæmiskerfið getur munað sýkla sem það hefur áður komist í snertingu við og þannig myndað skilvirkara svar við endurkomu þeirra. Þetta minni getur varað í nokkra áratugi. Eiginleikar ónæmiskerfisins, svo sem greining sýkla, sérhæft svar, mögnun, afturköllun svarsins og minni, eru nauðsynlegir til að lifa af sýkla. Ónæmissvarinu má skipta í ósérhæft eða sérhæft ónæmissvar. Ósérhæfða ónæmissvarið er alltaf til staðar og reynir að verjast öllum sýklum fremur en að beinast að tilteknum sýklum. Sérhæfða ónæmissvarið geymir hins vegar upplýsingar um fyrri sýkingar og virkjar varnir sem beinast sérstaklega gegn tilteknum sýklum.

Námsgögn.is þýðing á efni frá OpenStax. Frítt frumrit: https://openstax.org/books/biology-2e/pages/1-introduction Leyfi upprunabókar: CC BY-NC-SA 4.0. Námsgögn er sjálfstætt verkefni; OpenStax styður hvorki né vottar þýðinguna.

FYRRI KAFLI

Spurningar um gagnrýna hugsun

NÆSTI KAFLI

42.1 Ósérhæft ónæmissvar