Lykilhugtök

Lykilhugtök

stýrður frumudauði (apoptósa)

stýrður frumudauði

sjálfsboð

boð sem sama fruma eða svipuð nálæg fruma sendir og tekur við

sjálfvirkjandi efni (autoinducer)

boðsameind sem bakteríur seyta til að eiga samskipti við aðrar bakteríur af sömu gerð

frumuyfirborðsviðtaki

prótein á yfirborði frumu sem miðlar boði frá ytra byrði frumunnar inn í hana, jafnvel þótt bindillinn fari ekki inn í frumuna

efnataugamót

lítið bil milli símaenda og gripla taugafrumna þar sem taugaboðefni verka

hringtengt AMP (cAMP)

annars stigs boðberi sem er myndaður úr ATP

cAMP-háður kínasi

einnig próteinkínasi A eða PKA; kínasi sem virkjast þegar hann binst cAMP

díasýlglýseról (DAG)

klofnunarafurð PIP₂ sem er notuð til boðskipta innan frumuhimnunnar

tvennd

efnasamband sem myndast þegar tvær sameindir tengjast saman

tvenndarmyndun

víxlverkun tveggja viðtakapróteina sem mynda virkan flóka sem kallast tvennd

innkirtlafruma

fruma sem losar bindla sem taka þátt í innkirtlaboðskiptum, það er hormón

innkirtlaboð

langdrægt boð sem berst með bindlum, hormónum, sem ferðast með blóðrásarkerfi lífveru frá boðfrumu til markfrumu

ensímtengdur viðtaki

frumuyfirborðsviðtaki með innanfrumusvæði sem tengjast himnubundnum ensímum

utanfrumusvæði

svæði frumuyfirborðsviðtaka sem er staðsett utan á frumunni

G-próteintengdur viðtaki

frumuyfirborðsviðtaki sem virkjar himnubundin G-prótein til að miðla boði frá viðtakanum til nálægra himnuþátta

vaxtarþáttur

bindill sem binst frumuyfirborðsviðtökum og örvar frumuvöxt

hemill

sameind sem binst próteini, yfirleitt ensími, og kemur í veg fyrir virkni þess

inósítólfosfólípíð

lípíð sem er til staðar í litlum styrk í frumuhimnunni og breytist í annars stigs boðbera; það hefur inósítól, sem er kolvetni, sem vatnssækinn höfuðhóp

inósítólþrífosfat (IP₃)

klofnunarafurð PIP₂ sem er notuð til boðskipta inni í frumunni

millifrumuboðskipti

samskipti milli frumna

innri viðtaki

einnig innanfrumuviðtaki; viðtakaprótein sem er staðsett í umfrymi frumu og binst bindlum sem fara í gegnum frumuhimnuna

innanfrumumiðlari

einnig annars stigs boðberi; lítil sameind sem miðlar boðum inni í frumu

innanfrumuboðskipti

boðskipti innan frumna

jónagangatengdur viðtaki

frumuyfirborðsviðtaki sem myndar göng í frumuhimnu sem opnast þegar bindill binst utanfrumusvæðinu, það er bindilstýrð göng

kínasi

ensím sem hvatar flutning fosfathóps frá ATP til annarrar sameindar

bindill

sameind sem boðfruma framleiðir og sem binst sértækum viðtaka og skilar boði í ferlinu

pörunarþáttur

boðsameind sem gersveppafrumur seyta til að láta nálægar gersveppafrumur vita að þær séu tilbúnar til pörunar

taugaboðefni

efnabindill sem ber boð frá einni taugafrumu til þeirrar næstu

nærboð

boð milli nálægra frumna sem berst með bindlum sem ferðast í vökvamiðlinum í rýminu milli frumnanna

fosfatasi

ensím sem fjarlægir fosfathóp af sameind sem hefur áður verið fosfóruð

fosfódíesterasi

ensím sem brýtur cAMP niður í AMP til að stöðva boðskipti

samorumskynjun

aðferð við frumusamskipti sem bakteríur nota til að greina magn svipaðra eða ólíkra baktería í umhverfinu

viðtaki

prótein í eða á markfrumu sem binst bindlum

annars stigs boðberi

lítil sameind, ekki prótein, sem ber boð áfram inni í frumunni eftir að virkjun viðtaka veldur losun hennar

samþætting boða

samspil boða frá tveimur eða fleiri mismunandi frumuyfirborðsviðtökum sem renna saman og virkja sömu svörun í frumunni

boðmiðlun

útbreiðsla boðsins um umfrymið, og stundum einnig kjarnann, í frumunni

boðfruma

fruma sem losar boðsameindir sem gera samskipti við aðra frumu möguleg

boðferli

einnig boðfallsröð; röð atburða sem á sér stað í umfrymi frumunnar til að bera boðið frá frumuhimnunni og framkalla svörun

taugamótaboð

efnaboð, taugaboðefni, sem ferðast milli taugafrumna

markfruma

fruma sem hefur viðtaka fyrir boði eða bindli frá boðfrumu