Samantekt kafla

Samantekt kafla

18.1 Rafhleðslur: varðveisla og flutningur

• Rafhleðsla er varðveitt stærð; hún getur hvorki orðið til né eyðst.
• Rafhleðsla er annaðhvort jákvæð eða neikvæð.
• Hleðslur með sama formerki hrinda hvor annarri frá sér; hleðslur með gagnstæð formerki dragast hvor að annarri.
• Hleðslur hreyfast auðveldlega í leiðurum en ekki auðveldlega í einangrurum.
• Hluti má hlaða á þrjá vegu: með snertingu, með leiðingu og með spanhrifum.
• Skautaður hlutur getur verið hlutlaus í heild, en hleðsludreifingin er ójöfn: önnur hliðin hefur umfram neikvæða hleðslu og hin jafnmikla umfram jákvæða hleðslu.

18.2 Lögmál Coulombs

• Lögmál Coulombs er lögmál öfugs ferningssambands og lýsir rafstöðukrafti milli hlaðinna agna.
• Rafstöðukrafturinn milli hlaðinna hluta er í réttu hlutfalli við hleðslu hvors hlutar og í öfugu hlutfalli við annað veldi fjarlægðarinnar milli þeirra.
• Ef lögmál Coulombs gefur neikvæða niðurstöðu er krafturinn aðdráttarkraftur; ef niðurstaðan er jákvæð er krafturinn fráhrindikraftur.

18.3 Rafsvið

• Rafsvið er kraftur á hverja hleðslueiningu í rúminu kringum hleðsludreifingu.
• Fyrir punkthleðslu eða kúlu með jafndreifða hleðslu er rafsviðið í öfugu hlutfalli við annað veldi fjarlægðarinnar frá punkthleðslunni eða miðju kúlunnar.
• Rafsviðslínur skerast aldrei.
• Meiri kraftur verkar á hleðslu á svæði þar sem rafsviðslínur eru þéttar en á svæði þar sem þær eru gisnar.
• Rafsviðslínur hefjast á jákvæðum hleðslum og stefna frá þeim; þær enda á neikvæðum hleðslum og stefna að þeim.

18.4 Rafmætti

• Rafstöðuorka er hliðstæð þyngdarstöðuorku: hún er möguleiki hleðslna til að vinna vinnu vegna innbyrðis stöðu sinnar.
• Rafmætti er rafstöðuorka á hverja hleðslueiningu.
• Rafmætti eða spennumunur er alltaf mældur milli tveggja punkta; annar punkturinn getur verið í óendanlegri fjarlægð.
• Jákvæðar hleðslur færast frá svæðum með hátt rafmætti til svæða með lágt rafmætti.
• Neikvæðar hleðslur færast frá svæðum með lágt rafmætti til svæða með hátt rafmætti.

18.5 Þéttar og rafsvörunarefni

• Rýmd þéttis ræðst aðeins af rúmfræði þéttisins og efnunum sem hann er gerður úr; hún ræðst ekki af spennunni yfir þéttinn.
• Þéttar geyma rafstöðuorku í rafsviðinu milli platna sinna.
• Rafsvörunarefni er einangrari sem skautast í rafsviði.
• Þegar rafsvörunarefni er sett milli platna þéttis eykst rýmd þéttisins.