1010 Skuldabréf og verðmat skuldabréfa
Lykilhugtök
Lykilhugtök
- innköllun skuldabréfs
- samningsákvæði í tilteknum skuldabréfum og öðrum fastatekjugerningum sem heimilar útgefanda að greiða þau upp fyrir gjalddaga
- skuldabréfaverð
- núvirði þess sjóðstreymis sem skuldabréfið er talið munu skila; það jafngildir samanlögðu núvirði væntra vaxtagreiðslna og nafnvirðisins sem greiðist á gjalddaga
- lánshæfiseinkunnir skuldabréfa
- einkunnir lánshæfismatsfyrirtækja sem draga saman mat þeirra á lánshæfi skuldabréfaútgáfu
- hagsveiflutímasetningarnefnd
- Business Cycle Dating Committee, nefnd á vegum einkareknu, óhagnaðardrifnu rannsóknarstofnunarinnar National Bureau of Economic Research (NBER), sem ákvarðar tímamót hagsveiflna í Bandaríkjunum og heldur skrá yfir þau
- innköllunaráhætta
- hættan á að útgefandi greiði innkallanlegt skuldabréf upp fyrir gjalddaga
- söluhagnaður
- hagnaður sem verður innleystur þegar fjármagnseign er seld fyrir hærra verð en kostnaðarverð hennar
- stýrivextir
- vextir sem seðlabanki ákveður eða leggur til grundvallar við lánveitingar til banka og stjórn peningamarkaðsvaxta; einnig nefndir bankavextir eða grunnvextir
- breytanleg skuldabréf
- fastatekjuskuldabréf fyrirtækja sem greiða vexti en má, samkvæmt fyrirfram ákveðnum skilmálum, breyta í tiltekinn fjölda almennra hlutabréfa
- vaxtagreiðsla
- reglubundin vaxtafjárhæð sem útgefandi skuldabréfs greiðir eiganda þess
- vaxtaprósenta skuldabréfs
- árlegir samningsvextir skuldabréfs; vaxtaprósentan er margfölduð með nafnvirðinu til að ákvarða árlegar vaxtagreiðslur
- útlánaáhætta
- hættan á að útgefandi skuldabréfs standi ekki skil á vöxtum eða höfuðstól á umsömdum gjalddögum
- skuldabréf með miklum afföllum
- skuldabréf sem gengur kaupum og sölum á verði langt undir nafnvirði
- greiðslufall
- það að útgefandi standi ekki skil á umsaminni vaxta- eða höfuðstólsgreiðslu skuldabréfs
- greiðslufallsáhætta
- hættan á að umsamin greiðsla tefjist eða falli alveg niður
- skuldabréf með afföllum
- skuldabréf sem gengur kaupum og sölum undir nafnvirði á eftirmarkaði, yfirleitt vegna þess að vaxtaprósenta þess er lægri en ríkjandi markaðsvextir
- meðaltími skuldabréfs
- mælikvarði á næmi skuldabréfaverðs fyrir breytingum á vöxtum
- meðaltímaáhætta
- áhætta sem stafar af því hversu næmt verð skuldabréfs er fyrir vaxtabreytingum; hún er gjarnan metin út frá verðbreytingu við eins prósentustigs breytingu vaxta
- federal funds-vextir
- markvextir Seðlabanka Bandaríkjanna á ótryggðum daglánum milli innlánsstofnana á federal funds-markaðnum
- Seðlabankakerfi Bandaríkjanna (Fed)
- seðlabankakerfi Bandaríkjanna, sem meðal annars mótar og framkvæmir peningastefnu landsins
- verðbréf með föstum tekjum
- fjárfestingar sem greiða samningsbundnar tekjur, yfirleitt reglubundna vexti, og endurgreiða höfuðstól á gjalddaga; skuldabréf eru algengasta dæmið
- skuldabréf með breytilegum vöxtum
- skuldabréf þar sem vaxtaprósentan breytist með tilteknum viðmiðunarvöxtum og getur því hækkað þegar markaðsvextir hækka
- vaxtatekjur
- vextir sem eigandi skuldabréfs fær greidda á eignartímanum
- vaxtaáhætta
- hættan á fjárfestingartapi vegna breytinga á markaðsvöxtum
- fjárfestingarflokkur
- flokkun skuldabréfa með lánshæfiseinkunn sem gefur til kynna tiltölulega litla greiðslufallsáhættu
- ruslskuldabréf
- skuldabréf undir fjárfestingarflokki; þau bera meiri greiðslufallsáhættu en skuldabréf með hærri lánshæfiseinkunn og eru því oft einnig nefnd hávaxtaskuldabréf
- lausafjáráhætta
- hættan á tapi vegna þess að ekki reynist unnt að selja fjárfestingu nægilega hratt á verði sem endurspeglar markaðsvirði hennar
- LIBOR-vextir
- London Interbank Offered Rate (LIBOR), fyrrum alþjóðlegir viðmiðunarvextir fyrir ótryggð skammtímalán banka á millibankamarkaði; síðustu LIBOR-gildin voru birt í september 2024
- gjalddagi
- dagurinn þegar síðasta vaxtagreiðsla skuldabréfs fellur til og útgefandinn endurgreiðir nafnvirði þess
- sveitarfélagaskuldabréf („munis“)
- skuldabréf sem bandarísk fylki, sveitarfélög og aðrir staðbundnir opinberir aðilar gefa út, meðal annars til að fjármagna innviði
- nafnvirði
- fjárhæðin sem tilgreind er á skuldabréfi og útgefandinn skuldbindur sig til að endurgreiða á gjalddaga; einnig nefnd höfuðfjárhæð
- skuldabréf á yfirverði
- skuldabréf sem gengur kaupum og sölum yfir nafnvirði á eftirmarkaði, yfirleitt vegna þess að vaxtaprósenta þess er hærri en ríkjandi markaðsvextir
- kjörvextir
- viðmiðunarvextir sem bandarískir bankar bjóða lánshæfustu fyrirtækjaviðskiptavinum sínum; þeir fylgja yfirleitt federal funds-vöxtum og eru meðal annars lagðir til grundvallar sumum kreditkorta- og húsnæðislánavöxtum
- lánshæfismatsfyrirtæki
- sjálfstæð fyrirtæki, svo sem Fitch Ratings, Moody’s Investors Service og S&P Global Ratings, sem meta lánshæfi útgefenda og verðbréfaútgáfa
- innleyst ávöxtun
- raunveruleg ávöxtun fjárfestis á tilteknu eignartímabili, að teknu tilliti til tekna og verðbreytingar við sölu
- endurfjárfestingaráhætta
- hættan á að aðeins verði hægt að endurfjárfesta móttekið sjóðstreymi, svo sem vaxtagreiðslur, á lægri ávöxtunarkröfu en áður
- spariskírteini
- skuldabréf sem bandaríska ríkið gefur út fyrir almenna fjárfesta; þau eru oft keypt til eigin sparnaðar eða sem gjöf og fjármagna útgjöld ríkisins
- lánstímaáhætta
- hættan á að langtímaskuldabréf skili lægri ávöxtun en röð skammtímafjárfestinga hefði skilað á sama heildartímabili
- bandarískir ríkisvíxlar (T-bills)
- skammtímaskuldbindingar sem fjármálaráðuneyti Bandaríkjanna gefur út með lánstíma sem er eitt ár eða skemmri
- vextir bandarískra ríkisskuldabréfa
- ávöxtunarkrafa ríkisskuldabréfa sem bandaríska ríkið gefur út til tveggja, þriggja, fimm, sjö og tíu ára
- ávöxtunarferill
- lína sem sýnir ávöxtunarkröfu skuldabréfa með sambærileg lánsgæði en ólíkan lánstíma; lögun hennar gefur vísbendingar um væntingar markaðarins til vaxta og efnahagsumsvifa
- ávöxtunarkrafa til gjalddaga (YTM)
- sú heildarávöxtun sem gert er ráð fyrir að skuldabréf skili ef því er haldið til gjalddaga
- núllvaxtaskuldabréf
- skuldabréf sem greiðir enga reglubundna vexti en er gefið út með afföllum og endurgreitt á nafnvirði á gjalddaga