18.4 Gerð heildarspárinnar
18.4 Gerð heildarspárinnar
Markmið kaflans
Að þessum hluta loknum getur þú:
Nú eru söluspáin, lóðrétt greining og upplýsingar um fyrirtækið og rekstrarumhverfi þess sameinaðar í heildstæð pro forma reikningsskil. Markmiðið er að breyta einstökum forsendum í samræmda spá um rekstrarreikning og efnahagsreikning.
Spá um rekstrarreikning
Spáður rekstrarreikningur byggist á sögulegum rekstrarreikningum, lóðréttri greiningu og upplýsingum um væntanlega sölu, kostnað, efnahagsaðstæður og samkeppni. Söluspáin kemur fyrst þar sem margir kostnaðarliðir ráðast af sölunni.
Söluspá Clear Lake á mynd 18.9 og mánaðarskiptur rekstrarreikningur fyrra árs á mynd 18.12 mynda upphafspunktinn. Þegar öðrum þekktum rekstrarupplýsingum hefur verið bætt við fæst spáður rekstrarreikningur á mynd 18.13.
Tvær breytingar á vörulínum eru þegar innbyggðar í söluspána. Kostnaðarverð seldra vara var 50% af sölu árið áður. Vegna hugsanlegrar lagabreytingar er þó varfærnislegt að hækka hlutfallið um 2 prósentustig á síðasta ársfjórðungi. Spáin notar því 50% fyrstu níu mánuðina og 52% síðustu þrjá mánuðina.
Húsaleiga er fastur kostnaður og hefur verið 458 dalir á mánuði. Leigusali hækkar hana um 50 dali frá 1. júlí. Í spánni er húsaleigan því 458 dalir á mánuði fyrri árshelminginn og 508 dalir síðari árshelminginn.
Afskriftir eru einnig fastur kostnaður. Þær hafa verið 300 dalir á mánuði en lækka um 25 dali frá apríl. Spáin gerir því ráð fyrir 300 dölum fyrstu þrjá mánuðina og 275 dölum síðustu 9 mánuðina.
Launakostnaður hefur verið 450 dalir á mánuði. Nýtt launakerfi tekur gildi 1. janúar og hækkar kostnaðinn um 4%, eða 18 dali. Mánaðarlegur launakostnaður í spánni verður því 468 dalir allt árið.
Veitukostnaður sveiflast nokkuð með sölu þar sem afgreiðslutími lengist á annatímum. Heildarkostnaður ársins er þó talinn óbreyttur, 2.500 dalir, og honum er skipt niður á mánuði í hlutfalli við sölu.
Vaxtagjöld eru fastur kostnaður og ekki er gert ráð fyrir breytingu. Spáin notar því 167 dali á mánuði allt árið.
Tekjuskattur er áætlaður sem hlutfall af rekstrarhagnaði þar sem skattskuldbindingin myndast af honum. Mynd 18.13 sýnir 12 mánaða rekstrarspá Clear Lake með öllum framangreindum forsendum.
Spá um efnahagsreikning
Þegar spá um rekstrarreikning liggur fyrir tekur við efnahagsreikningurinn. Spá um hann krefst fleiri forsendna þar sem reikningsstöður ráðast af tímasetningu viðskipta og tengslum við sjóðstreymi. Fyrstu drög eru aðeins upphafspunktur; þau þarf að leiðrétta þegar gagnkvæm tengsl reikningsskilanna hafa verið metin.
Efnahagsreikningur sýnir stöðu á ákveðnum degi en reikningsstöður breytast daglega. Því er erfitt að áætla eina lokastöðu fyrir hvern mánuð. Fjármálastefna og þumalputtareglur fyrirtækisins veita gagnleg viðmið. Clear Lake greiðir flestum birgjum innan 30 daga og tengir því viðskiptaskuldir við kostnaðarverð seldra vara í spáðum rekstrarreikningi. Á mynd 18.14 eru viðskiptaskuldir mars áætlaðar út frá kostnaðarverði seldra vara í mars.
Viðskiptavinir Clear Lake greiða að jafnaði innan 90 daga. Staða viðskiptakrafna hvers mánaðar er því áætluð sem samanlögð spá um sölu þess mánaðar og tveggja mánaða á undan.
Birgðaþörfin breytist yfir árið. Fyrri sex mánuðina byggir fyrirtækið upp birgðir sem samsvara fjögurra mánaða sölu. Þegar annatíminn hefst lækka þær í þriggja mánaða framtíðarsölu og í desember í tveggja mánaða sölu. Mánaðarleg söluspá er því notuð til að reikna lokastöðu birgða hvers mánaðar.
Staða búnaðar í lok hvers mánaðar fæst með því að draga spáð afskriftargjöld mánaðarins frá stöðu fyrri mánaðar.
Fyrirframinnheimtar tekjur hafa að jafnaði numið 50% af sölu yfirstandandi mánaðar. Clear Lake áætlar því stöðuna með því að margfalda spáða nettósölu mánaðarins með 50%.
Ekki er gert ráð fyrir breytingum á skammtímafjárfestingum, skammtímaskuldum samkvæmt skuldabréfum eða almennu hlutafé. Núverandi staða þessara liða er því látin haldast næstu 12 mánuði.
Lokastaða óráðstafaðs eigin fjár er reiknuð mánaðarlega með því að bæta hreinum hagnaði úr spáða rekstrarreikningnum við fyrri stöðu og draga frá 10.000 dala arðgreiðslu á hverjum ársfjórðungi.
Þegar allir liðir hafa verið áætlaðir stemmir efnahagsreikningurinn ekki sjálfkrafa, enda tengjast forsendurnar án þess að jafnast nákvæmlega fjárhæð fyrir fjárhæð. Í fyrstu drögum á mynd 18.14 er handbært fé notað sem jöfnunarliður. Í árslok verður staðan 59.905 dalir en um mitt ár fellur hún í 8.782 dali. Í næsta hluta er gerð sjóðstreymisspá sem sýnir hvernig Clear Lake getur brúað tímabundinn fjárskort og síðan uppfært efnahagsreikningsspána.
Tengsl milli spáðs efnahagsreiknings og rekstrarreiknings
Spáður efnahagsreikningur byggist að stórum hluta á upplýsingum úr spáða rekstrarreikningnum. Viðskiptakröfur ráðast til dæmis gjarnan af sölu. Með því að greina söguleg tengsl sölu og viðskiptakrafna má nota framtíðarsöluspána til að áætla stöðu krafnanna.
Sama á við um viðskiptaskuldir. Sögulegar stöður, kostnaðarverð seldra vara og greiðsluskilmálar birgja sýna hvernig spáð gjöld geta nýst við mat á framtíðarstöðu skuldanna.
Í kaflanum Fjárhagsyfirlit kom fram að hreinn hagnaður færist í óráðstafað eigið fé. Því er hreinn hagnaður úr spáða rekstrarreikningnum lagður til grundvallar lokastöðu þess liðar, að teknu tilliti til fyrirhugaðra arðgreiðslna.
Aðrar stefnur og verklagsreglur geta einnig stýrt spá um reikningsstöður. Markmið um tiltekið birgðastig eða lágmarksstöðu handbærs fjár veita til dæmis bein viðmið fyrir viðkomandi liði.