77 Tímavirði peninga I: virði stakrar greiðslu

7.1 Hugtök um núvirði og framtíðargildi

Hæfniviðmið

Að loknum þessum kafla átt þú að geta:

Útskýrt áhrif tímans á virði peninga.
Útskýrt hugtökin núvirði og framtíðargildi.
Útskýrt hvers vegna greiðsluflæði vegna eingreiðslu er grundvöllur annarra greiðsluflæða.

Áhrif tímans á virði peninga

Tímavirði peninga (TVM) byggist á því að handbært fé sem lagt er í fjárfestingu eða á vaxtaberandi reikning getur aflað vaxtatekna. Fjárhæðin sem lögð er fram í dag er núvirði. Vextir bætast við með tímanum og mynda framtíðargildi sparnaðarins. Því lengur sem féð er ávaxtað og því hærri sem vextirnir eru, því meira verður framtíðargildið.

Að geta reiknað virði greiðslna í dag og á mismunandi tímum í framtíðinni er forsenda þess að skilja efni kaflans og taka upplýstar ákvarðanir um eigin fjármál (sjá mynd 7.2).

Fjórir myntstaflar sýna hvernig innstæða á vaxtaberandi reikningi vex frá fyrsta til fjórða árs. — **Mynd 7.2.** Greiðsla í dag er verðmætari en jafnhá greiðsla síðar vegna vaxtanna sem hægt er að afla á millitímabilinu.

Greidd eða móttekin eingreiðsla

Einfaldasta gerð fjármálaviðskipta er stök greiðsla sem annaðhvort berst (innflæði) eða er innt af hendi (útflæði). Slík greiðsla nefnist eingreiðsla og getur fallið til nú eða síðar. Flóknari greiðsluflæði má sundurliða í röð eingreiðslna. Samkvæmt meginreglunni um að virði megi leggja saman er heildarvirðið summa virðis einstakra greiðslna. Skilningur á útreikningum eingreiðslna er því forsenda þess að meta flóknari greiðsluflæðisraðir, hvort sem þær tengjast fjárfestingu eða fjárfestingarkaupum fyrirtækis.