Námsgögn
Innskrá
Hleð efnisyfirliti...

Efnisyfirlit

      1. 6.6.0 Yfirlit kennslustundar
      2. 6.6.1 Að bera kennsl á þríliði sem eru ferningar tvíliða
      3. 6.6.2 Þáttun þríliða sem eru ferningar tvíliða
      4. 6.6.3 Þáttun mismunar tveggja ferninga
      5. 6.6.4 Að flokka margliður eftir þáttunaraðferðum
      6. 6.6.5 Æfingar
      7. 6.6.6 Samantekt kennslustundar
    1. Samantekt 6. hluta
  1. Atriðisorðaskrá
Algebra 1 (IS)Kafli 66.6.3 Þáttun mismunar tveggja ferninga
Skrá inn til að leggja til breytingu
66.6 Þáttun sérstakra margfelda

6.6.3 Þáttun mismunar tveggja ferninga

FYRRI KAFLI

6.6.2 Þáttun þríliða sem eru ferningar tvíliða

NÆSTI KAFLI

6.6.4 Að flokka margliður eftir þáttunaraðferðum

6.6.3 Þáttun mismunar tveggja ferninga

6.6.3 • Þáttun mismunar tveggja ferninga

Verkefni

Munið að (a−b) og (a+b) eru samokar. Þegar þeir eru margfaldaðir saman fæst mismunur tveggja ferninga: a2−b2

Skoðum mynstrið sem er notað til að þátta mismun tveggja ferninga: a2−b2=(a−b)(a+b)

Vinnið með félaga að því að þátta með reglunni um mismun tveggja ferninga. Skiptist á að ljúka einu skrefi í einu. Ef þú veist ekki næsta skref skaltu biðja félaga þinn um aðstoð.

  1. 81y2−1
    Berðu saman svarið þitt

    Berðu saman svarið þitt:

    (9y−1)(9y+1)

  2. 196m2−25n2
    Berðu saman svarið þitt

    Berðu saman svarið þitt:

    (14m−5n)(14m+5n)

  3. 6p2q2−54p2
    Berðu saman svarið þitt

    Berðu saman svarið þitt:

    6p2(q−3)(q+3)

  4. 7a4c2−7b4c2
    Berðu saman svarið þitt

    Berðu saman svarið þitt:

    7c2(a−b)(a+b)(a2+b2)

  5. a2+6a+9−9b2
    Berðu saman svarið þitt

    Berðu saman svarið þitt:

    (a+3−3b)(a+3+3b)

  6. x2+6x+9−4y2
    Berðu saman svarið þitt

    Berðu saman svarið þitt:

    (x+3−2y)(x+3+2y)

  7. Er hægt að þátta tvílið með plúsmerki með reglunni um mismun tveggja ferninga? Útskýrðu.
    Berðu saman svarið þitt

    Berðu saman svarið þitt: Nei. Tvíliður sem er þáttaður með reglunni um mismun tveggja ferninga er alltaf á forminu a2−b2

Í upprunalega efninu fylgir hjálparmyndband um þáttun mismunar tveggja ferninga þegar stærsti samdeilir kemur einnig fyrir.

Sjálfspróf

Þáttaðu með reglunni um mismun tveggja ferninga:

121p2−9q2

Svarmöguleikar:

  1. (11p+3q)2
  2. (11p−3q)2
  3. (11q−3p)(11q+3p)
  4. (11p−3q)(11p+3q)

Viðbótarefni

Þáttun mismunar tveggja ferninga

Hitt sérstaka margfeldið úr fyrri hluta var regla um margfeldi samoka tvíliða. Þá margfaldaðir þú tvo samoka tvíliði. Hér er dæmi:

(a−b)(a+b)

(3x−4)(3x+4)

(a)2−(b)2

(3x)2−42

9x2−16

Mismunur tveggja ferninga þáttast sem margfeldi samoka þátta.

Reglan um mismun tveggja ferninga

Ef a og b eru rauntölur, þá gildir:

Skýringarmynd af reglunni um mismun tveggja ferninga: a² - b² = (a - b)(a + b). Örvar merkja mismun, ferninga og samoka þætti.

a2−b2=(a−b)(a+b)

Orðið mismunur vísar til frádráttar. Til að nota regluna þarftu því að hafa tvílið þar sem tveir ferningar eru dregnir hvor frá öðrum.

Hvernig á að þátta mismun tveggja ferninga

1. Athugaðu hvort tvíliðurinn passi við mynstrið: er um frádrátt að ræða og eru fyrsti og síðasti liðurinn ferningar?

a2−b2

2. Skrifaðu liðina sem ferninga.

(a)2−(b)2

3. Skrifaðu margfeldi samoka þátta.

(a−b)(a+b)

4. Athugaðu með því að margfalda.

Dæmi 1

Þáttaðu:

64y2−1

Skref 1 - Passar tvíliðurinn við mynstrið? Já, þetta er mismunur og báðir liðir eru ferningar.

Skref 2 - Skrifaðu liðina sem ferninga.

(8y)2−12

Skref 3 - Skrifaðu margfeldi samoka þátta.

(8y−1)(8y+1)

Skref 4 - Athugaðu með því að margfalda.

(8y−1)(8y+1)=64y2−1

Mikilvægt er að muna að summa tveggja ferninga þáttast ekki í margfeldi tvíliða. Eftir að stærsti samdeilir hefur verið tekinn út fyrir sviga er stæða af gerðinni

a2+b2

óþættanleg yfir rauntölum í þessu samhengi.

Dæmi 2

Þáttaðu:

144x2−49y2

Skref 1 - Er þetta mismunur tveggja ferninga? Já.

(12x)2−(7y)2

Skref 2 - Þáttaðu sem margfeldi samoka þátta.

(12x−7y)(12x+7y)

Skref 3 - Athugaðu með því að margfalda.

(12x−7y)(12x+7y)=144x2−49y2

Eins og alltaf ættirðu fyrst að leita að stærsta samdeili þegar þú þarft að þátta stæðu. Stundum felur sameiginlegur þáttur mynstrið fyrir mismun tveggja ferninga og þá sést mynstrið fyrst eftir að hann hefur verið tekinn út fyrir sviga.

Í næsta dæmi er mismunur tveggja ferninga þáttaður tvisvar.

Dæmi 3

Þáttaðu:

48x4y2−243y2

Skref 1 - Er til stærsti samdeilir? Já, 3y2. Taktu hann út fyrir sviga.

3y2(16x4−81)

Skref 2 - Er tvíliðurinn í sviganum mismunur tveggja ferninga? Já.

3y2[(4x2)2−92]

Skref 3 - Þáttaðu sem margfeldi samoka þátta.

3y2(4x2−9)(4x2+9)

Skref 4 - Taktu eftir að fyrsti tvíliðurinn er líka mismunur tveggja ferninga.

3y2[(2x)2−32](4x2+9)

Skref 5 - Þáttaðu hann sem margfeldi samoka þátta.

3y2(2x−3)(2x+3)(4x2+9)

Síðasti þátturinn, summa tveggja ferninga, þáttast ekki frekar hér.

Skref 6 - Athugaðu með því að margfalda.

3y2(2x−3)(2x+3)(4x2+9)=48x4y2−243y2

Dæmi 4

Þáttaðu:

x2−6x+9−y2

Skref 1 - Þáttaðu fyrst fyrstu þrjá liðina sem þrílið sem er ferningur tvíliðu.

Stæðan x² - 6x + 9 - y², með slaufu undir fyrstu þremur liðunum x² - 6x + 9.

(x−3)2−y2

Skref 2 - Nú er þetta mismunur tveggja ferninga.

(x−3)2−y2

Skref 3 - Þáttaðu sem margfeldi samoka þátta.

((x−3)−y)((x−3)+y)

(x−3−y)(x−3+y)

Einnig má skrifa svarið sem

(x−y−3)(x+y−3)

Reyndu þetta

Þáttun mismunar tveggja ferninga

Þáttaðu með reglunni um mismun tveggja ferninga.

1.

121m2−1

[Sýna/fela lausn]

(11m−1)(11m+1)

2.

2x4y2−32y2

[Sýna/fela lausn]

2y2(x−2)(x+2)(x2+4)

3.

x2−10x+25−y2

[Sýna/fela lausn]

(x−5−y)(x−5+y)

Námsgögn.is þýðing á efni frá OpenStax. Frítt frumrit: https://openstax.org/books/algebra-1/pages/about-this-course Leyfi upprunabókar: CC BY-NC-SA 4.0. Námsgögn er sjálfstætt verkefni; OpenStax styður hvorki né vottar þýðinguna.

FYRRI KAFLI

6.6.2 Þáttun þríliða sem eru ferningar tvíliða

NÆSTI KAFLI

6.6.4 Að flokka margliður eftir þáttunaraðferðum