Námsgögn
Innskrá
Hleð efnisyfirliti...

Efnisyfirlit

  1. Formáli
      1. Inngangur
      2. 14.1 Sögulegur grunnur nútímaskilnings
      3. 14.2 Bygging og raðgreining DNA
      4. 14.3 Grunnatriði eftirmyndunar DNA
      5. 14.4 Eftirmyndun DNA í dreifkjörnungum
      6. 14.5 Eftirmyndun DNA í heilkjörnungum
      7. 14.6 Viðgerðir á DNA
      8. Lykilhugtök
      9. Samantekt kafla
      10. Spurningar um myndræn tengsl
      11. Upprifjunarspurningar
      12. Spurningar um gagnrýna hugsun
  2. A | Lotukerfi frumefnanna
  3. B | Jarðsögulegur tími
  4. C | Mælingar og metrakerfið
  5. Atriðisorðaskrá
Líffræði 2e (IS)Kafli 14Inngangur
Skrá inn til að leggja til breytingu
1414 Bygging og starfsemi DNA

Inngangur

FYRRI KAFLI

Spurningar um gagnrýna hugsun

NÆSTI KAFLI

14.1 Sögulegur grunnur nútímaskilnings

Photo shows Dolly the sheep, which has been stuffed and placed in a glass case.
Mynd 14.1. Kindin Dollý var fyrsta stóra spendýrið sem var einræktað.

Yfirlit kafla

  • Sögulegur grunnur nútímaskilnings
  • Bygging og raðgreining DNA
  • Grunnatriði eftirmyndunar DNA
  • Eftirmyndun DNA í dreifkjörnungum
  • Eftirmyndun DNA í heilkjörnungum
  • DNA-viðgerð

Inngangur

Stafirnir þrír „DNA“ eru nú orðnir nátengdir sakamálarannsóknum og erfðaprófum. Hægt er að einangra DNA úr hári, blóði eða munnvatni. DNA hvers einstaklings er einstakt og því er hægt að greina mun á einstaklingum innan tegundar á grundvelli þessara sérstöku einkenna.

DNA-greining hefur mörg hagnýt not umfram réttarvísindi. Hjá mönnum eru DNA-próf notuð í margvíslegum tilgangi: til að ákvarða faðerni, rekja ættir, greina sýkla, rannsaka fornleifar, rekja upptök sjúkdómsfaraldra og rannsaka fólksflutninga. Á læknisfræðilegu sviði er DNA notað við sjúkdómsgreiningu, þróun nýrra bóluefna og krabbameinsmeðferð. Nú er hægt að meta sjúkdómshneigð með því að skoða gen.

Hver mannsfruma hefur 23 pör af litningum: eitt litningamengi erfist frá móður og hitt frá föður. Þar er einnig hvatberaerfðamengi, sem erfist eingöngu frá móður og getur tengst arfgengum erfðasjúkdómum. Á hverjum litningi eru þúsundir gena sem taka þátt í að ákvarða arfgerð og svipgerð einstaklingsins. Gen er skilgreint sem DNA-röð sem kóðar fyrir starfhæfri afurð. Einlitna erfðamengi mannsins inniheldur 3 milljarða basapara og hefur á milli 20.000 og 25.000 starfhæf gen.

Námsgögn.is þýðing á efni frá OpenStax. Frítt frumrit: https://openstax.org/books/biology-2e/pages/1-introduction Leyfi upprunabókar: CC BY-NC-SA 4.0. Námsgögn er sjálfstætt verkefni; OpenStax styður hvorki né vottar þýðinguna.

FYRRI KAFLI

Spurningar um gagnrýna hugsun

NÆSTI KAFLI

14.1 Sögulegur grunnur nútímaskilnings