2323 Frumverur
Lykilhugtök
Lykilhugtök
- líffræðileg kolefnisdæla
- ferli þar sem ólífrænt kolefni er bundið af ljóstillífandi tegundum sem síðan deyja og falla til sjávarbotns þar sem rotverur ná ekki til þeirra og neysla þeirra á koldíoxíði getur ekki gengið til baka
- lífljómun
- myndun og losun ljóss af völdum lífveru, til dæmis hjá skoruþörungum
- herpibóla
- bóla sem fyllist af vatni þegar það berst inn í frumuna með osmósu og dregst síðan saman til að þrýsta vatni út úr frumunni; osmósustillandi bóla
- frymisstreymi
- hreyfing umfrymis inn í útstæðan skinfót þannig að öll fruman færist að stað skinfótarins
- innra samlífi
- innlimun einnar frumu í aðra þannig að innlimaða fruman lifir af og báðar frumurnar hagnast; ferlið sem ber ábyrgð á þróun hvatbera og grænukorna í heilkjörnungum
- innri samlífskenning
- kenning sem segir að heilkjörnungar geti hafa orðið til þegar ein fruma innlimaði aðra, önnur lifði inni í hinni, og þær þróuðust með tímanum þannig að frumurnar gátu ekki lengur lifað hvor án annarrar
- vetniskorn
- frumulíffæri sem finnst hjá parabasalíðum (Excavata), starfar loftfirrt og losar vetnisgas sem aukaafurð; líklega þróað úr hvatbera
- kinetoplast
- DNA-massi í einum stórum breyttum hvatbera, einkennandi fyrir kinetoplastíður (fylking: Euglenozoa)
- mítósóm
- óvirkt frumulíffæri sem finnst í frumum tvíhala (Excavata) og þróaðist líklega úr hvatbera
- blandnæringur
- lífvera sem getur aflað sér næringar með frumbjarga eða ófrumbjarga aðferðum, yfirleitt eftir aðstæðum
- frumuhjúpur
- ytri frumuhula úr samtengdum próteinræmum sem virkar eins og sveigjanleg brynja og kemur í veg fyrir að fruman rifni eða gatist án þess að skerða hreyfigetu hennar
- átleysibóla
- frumuhluti sem myndast við samruna átbólu, sem inniheldur innbyrtu ögnina, og leysibólu, sem inniheldur vatnsrofsensím
- svif
- fjölbreyttur hópur að mestu smásærra lífvera sem reka í sjávar- og ferskvatnskerfum og þjóna sem fæðuuppspretta fyrir stærri vatnalífverur
- plastíð
- eitt af hópi skyldra frumulíffæra í plöntufrumum sem taka þátt í geymslu sterkju, fitu, próteina og litarefna
- rauf
- rifa í kísilskel kísilþörunga sem frumveran seytir straumi slímfjölsykra í gegnum til hreyfingar og festingar við undirlag
- skel
- gljúp skel götungs sem er byggð úr ýmsum lífrænum efnum og yfirleitt hert með kalsíumkarbónati