Námsgögn
Innskrá
Hleð efnisyfirliti...

Efnisyfirlit

  1. Formáli
      1. Inngangur
      2. 30.1 Plöntulíkaminn
      3. 30.2 Stönglar
      4. 30.3 Rætur
      5. 30.4 Laufblöð
      6. 30.5 Flutningur vatns og leystra efna í plöntum
      7. 30.6 Skynkerfi plantna og viðbrögð
      8. Lykilhugtök
      9. Samantekt kafla
      10. Spurningar um myndræn tengsl
      11. Upprifjunarspurningar
      12. Spurningar um gagnrýna hugsun
  2. A | Lotukerfi frumefnanna
  3. B | Jarðsögulegur tími
  4. C | Mælingar og metrakerfið
  5. Atriðisorðaskrá
Líffræði 2e (IS)Kafli 30Inngangur
Skrá inn til að leggja til breytingu
3030 Form og lífeðlisfræði plantna

Inngangur

FYRRI KAFLI

Spurningar um gagnrýna hugsun

NÆSTI KAFLI

30.1 Plöntulíkaminn

Photo shows a plant with oval leaves that oppose each other on long, thin branches.
Mynd 30.1. Lauf akasíu samanstendur af smáblöðum sem raðast eftir miðtaug. Hvert smáblað er flókin ljóstillífunarvél, vel aðlöguð að því að fanga sólarljós og koltvíoxíð. Flókið æðakerfi sér laufinu fyrir vatni og steinefnum og flytur afurðir ljóstillífunar í burtu. (mynd: breyting á verki eftir Todd Petit)

Yfirlit kafla

  1. 30.1 Plöntulíkaminn
  2. 30.2 Stönglar
  3. 30.3 Rætur
  4. 30.4 Laufblöð
  5. 30.5 Flutningur vatns og leystra efna í plöntum
  6. 30.6 Skynkerfi plantna og viðbrögð

Inngangur

Plöntur eru manninum jafn nauðsynlegar og land, vatn og loft. Án plantna væri daglegt líf okkar ómögulegt, því án súrefnis frá ljóstillífun væri ekki hægt að viðhalda loftháðu lífi. Plöntur veita fæðu og skjól, auk þess að vera uppspretta lyfja, olía, ilmefna og iðnaðarvara, og sjá þannig mönnum fyrir fjölmörgum verðmætum auðlindum.

Þegar við hugsum um plöntur eru flestar lífverurnar sem koma upp í hugann æðplöntur. Þessar plöntur hafa vefi sem leiða næringu og vatn og flestar þeirra bera fræ. Fræplöntum er skipt í berfrævinga og dulfrævinga. Berfrævingar taka til barrtrjáa með nálarlaga laufum, svo sem grenis, þins og furu, ásamt minna þekktum plöntum, til dæmis musteristrjám og köngulpálmum. Fræ þeirra eru ekki umlukin kjötkenndum ávexti. Dulfrævingar, einnig kallaðar blómplöntur, mynda meirihluta fræplantna. Til þeirra teljast breiðblaða tré, svo sem hlynur, eik og álmur, grænmeti, svo sem kartöflur, salat og gulrætur, grös og plöntur sem eru þekktar fyrir fegurð blóma sinna, til dæmis rósir, sverðliljur og páskaliljur.

Þótt einstakar plöntutegundir séu ólíkar deila þær allar sameiginlegri byggingu: plöntulíkama sem samanstendur af stönglum, rótum og laufblöðum. Þær flytja allar vatn, steinefni og sykrur sem myndast við ljóstillífun um plöntulíkamann á svipaðan hátt. Allar plöntutegundir bregðast einnig við umhverfisþáttum, svo sem ljósi, þyngdarafli, samkeppni, hitastigi og afráni.

Námsgögn.is þýðing á efni frá OpenStax. Frítt frumrit: https://openstax.org/books/biology-2e/pages/1-introduction Leyfi upprunabókar: CC BY-NC-SA 4.0. Námsgögn er sjálfstætt verkefni; OpenStax styður hvorki né vottar þýðinguna.

FYRRI KAFLI

Spurningar um gagnrýna hugsun

NÆSTI KAFLI

30.1 Plöntulíkaminn