44 Efnamagnfræði efnahvarfa

Inngangur

Myndin sýnir eldflaug sem virðist nýbúin að fara í gegnum skýjalag á leið sinni til himins. Skært hvítt ljós sést í efra hægra horni myndarinnar. Neðst til vinstri sjást skýjalagið og botn eldflaugarinnar þar sem eldur stendur út úr eldsneytiskeilunum á botni hennar. — **Mynd 4.1.** Margar tegundir nútímaeldflaugaeldsneytis eru fastar efnablöndur sem blandað er saman í vandlega mældu magni og kveikt í til að framkalla efnahvarf sem myndar knýikraft. (mynd: breytt verk frá NASA)

Yfirlit kaflans

4.1 Ritun og stilling efnajafna
4.2 Flokkun efnahvarfa
4.3 Efnamagnfræði efnahvarfa
4.4 Heimtur efnahvarfa
4.5 Megindleg efnagreining

Inngangur

Eldflaugar með föstu eldsneyti eru lykilþáttur í geimferðaáætlunum heimsins, þar á meðal í nýja geimskotkerfinu (Space Launch System) sem Geimferðastofnun Bandaríkjanna (NASA) þróar nú til að leysa af hólmi geimskutluflotann sem hefur verið tekinn úr notkun (mynd 4.1). Hreyflar þessara eldflauga byggjast á vandlega útbúnum föstum efnablöndum sem blandað er saman í nákvæmlega mældu magni. Þegar kveikt er í blöndunni hefst öflugt efnahvarf sem myndar hratt mikið magn af loftkenndum myndefnum. Þessum lofttegundum er þrýst út úr eldflaugahreyflinum um stút hans og þær skapa knýikraftinn sem þarf til að knýja þungan farm út í geiminn. Bæði eðli þessa efnahvarfs og tengslin milli magns hvarfefna sem eyðast og myndefna sem myndast við hvarfið eru afar mikilvægir þættir sem ráða úrslitum um velgengni tækninnar. Í þessum kafla verður lýst hvernig efnahvörf eru táknuð með efnajöfnum, hvernig flokka má algeng efnahvörf með því að bera kennsl á mynstur í hvarfgirni og hvernig ákvarða má megindleg tengsl milli magns efna sem taka þátt í efnahvörfum — það er að segja efnamagnfræði efnahvarfa.