Section Quiz
Kaflapróf
10.1 Lagskipting og flokkun á heimsvísu
Félagsfræðingur rannsakar hvernig fjölþjóðafyrirtæki með höfuðstöðvar í kjarnaríkjum arðræna starfsfólk í verksmiðjum sínum í jaðarríkjum. Hvaða fræðilega sjónarhorn á við?
- virknihyggja
- átakakenning
- femínísk kenning
- táknræn samskiptahyggja
Félagsfræðingi þykir sérstaklega athyglisvert að auðug fyrirtæki bæti lífskjör í jaðarríkjum með því að skapa störf, færa fé inn í hagkerfið á staðnum og bæta samgönguinnviði. Hvaða fræðilega sjónarhorn á við?
- virknihyggja
- átakakenning
- femínísk kenning
- táknræn samskiptahyggja
Félagsfræðingur sem beitir táknrænni samskiptahyggju myndi:
- rannsaka hvernig ójöfnuður skapast og viðhelst
- rannsaka hvernig fyrirtæki geta bætt lífskjör láglaunafólks
- kanna hvernig fyrirtæki stuðla að forskoti hátekjuríkja á lágtekjuríki
- taka viðtöl við konur í verksmiðjum til að kanna hvernig þær mæta kröfum yfirmanna, ná endum saman og sjá heimilum sínum farborða frá degi til dags
Hvernig myndi Frakkland líklegast flokkast?
- hnattrænt ríki
- kjarnaríki
- hálfjaðarríki
- jaðarríki
Áður voru föt framleidd í Bandaríkjunum. Mörg fatafyrirtæki hafa lokað bandarískum verksmiðjum sínum og flutt starfsemina til Kína. Hvaða fyrirbæri er þetta dæmi um?
- átakakenning
- sjálfvirknivæðing
- ójöfnuður á heimsvísu
- fjármagnsflótti
10.2 Auður og fátækt í heiminum
Hvers konar þrælahaldi svipaði þrælahald í suðurríkjum Bandaríkjanna fyrir borgarastyrjöldina mest til?
- eignarþrælahald
- skuldaánauð
- afstæð fátækt
- vinnuánauð
Maya er tólf ára stúlka í Taílandi. Hún er heimilislaus og veit oft hvorki hvar hún sefur né hvenær hún fær næst að borða. Hvaða tegund fátæktar lýsir stöðu Mayu best?
- huglæg fátækt
- algild fátækt
- afstæð fátækt
- fátækt á heimsvísu
Mike er háskólanemi sem leigir stúdíóíbúð. Hann hefur ekki efni á sjónvarpi og lifir á ódýrum mat á borð við þurrkaðar baunir og ramen-núðlur. Þar sem hann er ekki í fastri vinnu á hann ekki bíl. Hvaða tegund fátæktar lýsir stöðu hans best?
- fátækt í heiminum
- sár fátækt
- huglæg fátækt
- afstæð fátækt
Faith er í fullu starfi og á tvö börn. Hún hefur efni á nauðsynjum og getur greitt leiguna mánaðarlega, en telur að menntun hennar og reynsla ættu að tryggja fjölskyldunni mun betri lífskjör. Hvaða tegund fátæktar lýsir upplifun hennar best?
- fátækt í heiminum
- huglæg fátækt
- sár fátækt
- afstæð fátækt
Í bandarískum bæ á námufyrirtæki allar verslanir og flest hús. Það selur starfsfólkinu vörur á uppsprengdu verði, leigir því húsnæði fyrir tvöfalda þá upphæð sem afborgun af sambærilegu húsnæðisláni næmi og greiðir því alltaf of lág laun til að standa undir mat og leigu. Þegar starfsfólkið er komið í skuld við fyrirtækið á það engra annarra kosta völ en að vinna áfram fyrir það, enda nýtist færni þess ekki í öðrum störfum. Hvaða fyrirbæri lýsir aðstæðunum best?
- barnaþrælahald
- eignarþrælahald
- skuldaánauð
- ánauðarhjónaband
10.3 Fræðileg sjónarhorn á lagskiptingu heimsins
Gagnrýni á kenningu um háða þróun beinist meðal annars að því að hún viðurkenni ekki _________.
- að fyrrverandi lágtekjuríki á borð við Kína hafi eflt hagkerfi sín og teljist ekki lengur háð kjarnaríkjum
- að fyrrverandi hátekjuríki á borð við Kína hafi orðið efnahagslega undir lágtekjuríkjum sem komu inn á heimsmarkaðinn
- að ríki á borð við Kína verði sífellt háðari kjarnaríkjum
- að ríki á borð við Kína vilji ekki endilega líkjast kjarnaríkjum meira
Gagnrýni á nútímavæðingarkenningu beinist meðal annars að því að hún viðurkenni ekki _________.
- að hálfjaðarríki geti ekki iðnvæðst
- að jaðarríki hindri hálfjaðarríki í að koma inn á heimsmarkaðinn
- þjóðhverfa slagsíðu sem er innbyggð í kenninguna
- mikilvægi þess að hálfjaðarríki iðnvæðist
Félagsfræðingur segir ríki þróast í átt að fullkomnari tækni og flóknari iðnaði eftir því sem íbúar tileinka sér menningarleg gildi sem leggja áherslu á vinnusemi og árangur. Hvaða kenningu beitir félagsfræðingurinn við rannsókn á heimshagkerfinu?
- nútímavæðingarkenningu
- kenningu um háða þróun
- nútímakenningu um háða þróun
- þróunarkenningu um háða þróun
Félagsfræðingur bendir á að kjarnaríki ráði heimshagkerfinu meðal annars með alþjóðlegum vöxtum og tollum sem hygla óhjákvæmilega hátekjuríkjum á kostnað lágtekjuríkja. Hvaða fræðilega sjónarhorn á við?
- virknihyggja
- kenning um háða þróun
- nútímavæðingarkenning
- táknræn samskiptahyggja
Fylgjendur kenningar um háða þróun skýra ójöfnuð og lagskiptingu á heimsvísu með því að beina sjónum að því hvernig:
- kjarnaríki og jaðarríki arðræna hálfjaðarríki
- hálfjaðarríki arðræna kjarnaríki
- jaðarríki arðræna kjarnaríki
- kjarnaríki arðræna jaðarríki