Samantekt kafla
Samantekt kafla
19.1Félagsleg mótun heilbrigðis
Heilsufélagsfræði felur í sér kerfisbundnar rannsóknir á því hvernig fólk tekst á við heilbrigði og veikindi, sjúkdóma og raskanir, sem og heilbrigðisþjónustu fyrir bæði sjúka og heilbrigða. Hugtakið félagsleg mótun heilbrigðis skýrir hvernig samfélagið mótar læknisfræðilegar hugmyndir og mótast jafnframt af þeim.
19.2Hnattræn heilsa
Félagsleg faraldsfræði fjallar um orsakir og dreifingu sjúkdóma. Á heimsvísu einkennast heilsufarsvandamál í hátekjuríkjum gjarnan af sjúkdómum á borð við krabbamein og sjúkdómum sem tengjast offitu, svo sem hjartasjúkdómum, sykursýki og stoðkerfissjúkdómum. Í lágtekjuríkjum eru hjarta- og æðasjúkdómar og smitsjúkdómar algengari, ungbarnadauði meiri og skortur á heilbrigðisstarfsfólki og fullnægjandi vatns- og hreinlætiskerfum útbreiddari.
19.3Heilsa í Bandaríkjunum
Þótt fólk í Bandaríkjunum búi almennt við gott heilsufar í samanburði við fólk í síður þróuðum ríkjum glíma Bandaríkin enn við erfið vandamál, svo sem mikla tíðni offitu og sykursýki. Íbúar Bandaríkjanna sem hafa lengi verið jaðarsettir vegna kynþáttar, þjóðernis, félagshagfræðilegrar stöðu eða kyns fá auk þess lakari heilbrigðisþjónustu. Félagsleg viðmið hafa veruleg áhrif á það hvernig tekið er á geðheilbrigði og fötlun sem heilsufarsmálum.
19.4Samanburður á heilbrigðisþjónustu og læknisfræði
Heilbrigðiskerfi ríkja eru mjög ólík að uppbyggingu. Í kjarnaríkjum felst munurinn meðal annars í heilbrigðisþjónustu sem er fjármögnuð af hinu opinbera, þjónustu sem er fjármögnuð af einkaaðilum og samblandi af þessu tvennu. Í jaðar- og hálfjaðarríkjum getur skortur á grunnstjórnsýslu heilbrigðismála verið helsta einkenni kerfisins.
19.5Fræðileg sjónarhorn á heilbrigði og læknisfræði
Virknihyggjan skoðar hvernig heilbrigði og veikindi falla að samfélagi sem starfar sem heild, en átakakenningin beinist að því hvernig heilbrigði og veikindi tengjast átökum milli afla innan samfélagsins. Táknræn samskiptahyggja fjallar um hvernig félagsleg samskipti móta hugmyndir um heilbrigði og veikindi.