66 Hringhreyfing og snúningshreyfing
Samantekt kafla
Samantekt kafla
6.1 Snúningshorn og hornhraði
- Hringhreyfing er hreyfing eftir hringferli.
- Snúningshornið er skilgreint sem hlutfall bogalengdar og sveigjugeisla.
- Bogalengdin er vegalengdin sem farin er eftir hringferli og er sveigjugeisli hringferilsins.
- Snúningshorn er mælt í radíönum (rad), þar sem = 360° = 1 snúningur.
- Hornhraði ω er breytingarhraði horns; snúningur á sé þá stað á tímabilinu .
- Einingar hornhraða eru radíanar á sekúndu (rad/s).
- Snertihraði og hornhraði ω tengjast með , og snertihraði hefur eininguna m/s.
- Stefna hornhraða er eftir snúningsásnum: frá þé
fyrirr éttsælis hreyfingu og til þín fyrir rangsælis hreyfingu.r
6.2 Jöfn hringhreyfing
- Miðsóknarhröðun
er hröðunin sem hlutur hefur í jafnri hringhreyfingu.a c - Miðsóknarhröðun er miðleit hröðun sem
ísar alltaf inn að snúningsmiðju, hornrétt á línulega hraðann, í sömu stefnu og heildarkrafturinn og í gagnstæða stefnu við geislavigurinn.v - Staðaleining miðsóknarhröðunar er
.m/s 2 - Miðsóknarkraftur
er sérhver heildarkraftur sem veldur jafnri hringhreyfingu.F c
6.3 Snúningshreyfing
- Hreyfifræði er lýsing á hreyfingu.
- Hreyfifræði snúningshreyfingar lýsir samböndum snúningshorns, hornhraða, hornhröðunar og tíma.
- Kraftvægi er mælikvarði á hversu vel kraftur getur breytt snúningshraða hlutar. Kraftvægi er snúningshliðstæða krafts.
- Vogararmur er fjarlægðin milli snúningspunktsins og staðarins þar sem krafti er beitt.
- Kraftvægi er hámarkað með þ
í að beita krafti hornrétt á vogararminn og á punkti sem er eins langt og hægt er frá snúningspunktinum eða vogarásnum. Ef kraftvægi er núll er hornhröðun núll.v