Lykilhugtök

Lykilhugtök

Ahimsa

ein æðsta dygðin í klassískum indverskum trúarbrögðum; sú iðkun að forðast að skaða lifandi verur.

Rökfærsla

safn setninga þar sem sumar þeirra, sem kallast forsendur, styðja aðra setningu sem kallast niðurstaða.

Samkvæmni

það að skoðanir eða staðhæfingar í tilteknu safni geti allar verið sannar samtímis.

Heilbrigð skynsemi

þekking sem fæst fyrst og fremst með skynjun og virðist augljóslega sönn.

Hugtakagreining

það ferli að greina setningar eða staðhæfingar í einstaka hluta til að öðlast á þeim skilning.

Ákveðin lýsing

aðferð við hugtakagreiningu þar sem heiti á hlut eða sérnafni er skipt út fyrir lýsandi orðasamband sem auðkennir viðfangið á einkvæman hátt.

Upptalning

upptalning þeirra þátta sem mynda hugtak, hugmynd eða hlut.

Tilraunaheimspeki

heimspekileg stefna sem beitir aðferðum tilraunavísinda til að prófa heimspekilegar staðhæfingar.

Innsæi

viss og augljós vitneskja; þekking sem virðist svo skýr að ómögulegt sé að hún sé röng.

Rökfræði

formleg framsetning rökhugsunar.

Míletosmenn

hópur fyrstu heimspekinganna frá Míletos og fylgjendur Þalesar; þeir rannsökuðu undirliggjandi orsakir náttúrufyrirbæra.

Heimspeki

„ást á visku“; fræðigrein sem leitast við að öðlast eins víðtækan skilning á hlutunum og unnt er. Hún einkennist af röklegum skýringum og vilja til að draga forsendur í efa.

Umsögn

sá hluti setningar sem lýsir eða einkennir hlut eða nafn. Heimspekileg umsögn er annað en umsögn í málfræði og ekki má rugla skilgreiningunum saman.

Ígrundað jafnvægi

ferli þar sem fræðileg afstaða er endurskoðuð með því að bera kenningu og hagnýtingu hennar ítrekað saman; markmiðið er samræmi milli kenningar og framkvæmdar.

Spekingur

vitur manneskja; í mörgum fornum menningarsamfélögum voru mikilvægar vitrar persónur nefndar spekingar.

Sanatana dharma

kjarni eða algilt safn siðferðilegra og trúarlegra skyldna sem taldar voru gilda um alla íbúa Indlands til forna, óháð þjóðfélagsstétt eða kasti, og eru eldri en hugtakið

hindúatrú

.

Sókratíska aðferðin

spurningaaðferð sem Sókrates beitti, og var síðar kennd við hann, til að hjálpa fólki að átta sig á eigin hugsun og komast að sannleika.

Hugartilraun

ímynduð atburðarás sem reynir á heimspekilega kenningu eða hugtak með því að kanna hvernig það ætti við í ímynduðum aðstæðum.