1111 Race and Ethnicity
Key Terms
Lykilhugtök
- samruni
- ferli þar sem minnihlutahópur og meirihlutahópur sameinast og mynda nýjan hóp
- einstaklingur sem vinnur gegn rasisma
- einstaklingur sem hafnar rasisma og grípur til aðgerða í þágu kynþáttaréttlætis
- samlögun
- ferli þar sem einstaklingur eða hópur úr minnihluta tileinkar sér einkenni ráðandi menningar
- mismunun eftir húðlit innan kynþáttahóps
- sú trú að einn húðlitur sé öðrum æðri eða óæðri innan sama kynþáttahóps
- kenning um menningu sem viðheldur fordómum
- kenningin um að fordómar séu rótgrónir í menningu samfélagsins
- mismunun
- fordómafullar athafnir sem beinast gegn hópi fólks
- ráðandi hópur
- hópur fólks sem hefur meiri völd í samfélaginu en undirokaðir hópar
- þjóðerni
- sameiginleg menning sem getur meðal annars falist í arfleifð, tungumáli og trú
- brottvísun
- það þegar ráðandi hópur neyðir undirokaðan hóp til að yfirgefa tiltekið svæði eða jafnvel land
- þjóðarmorð
- vísvitandi útrýming tiltekins hóps, yfirleitt undirokaðs
- kenning um samtvinnun mismunarbreyta
- kenningin um að ekki sé hægt að aðskilja áhrif kynþáttar, stéttar, kyns, kynhneigðar og annarra félagslegra þátta
- minnihlutahópur
- hópur fólks sem er aðgreindur frá öðrum og sætir ólíkri og ójafnri meðferð
- fyrirmyndarminnihluti
- staðalmynd um minnihlutahóp sem talinn er ná miklum árangri í menntun, atvinnulífi og félags- og efnahagslegri stöðu án þess að mótmæla ríkjandi valdakerfi
- fjölhyggja
- hugsjón um Bandaríkin sem „salatskál“, þar sem ólíkir menningarhópar varðveita eigin sjálfsmynd en leggja jafnframt sitt af mörkum til heildarinnar
- fordómar
- hlutdrægar hugmyndir sem byggjast á gölluðum forsendum um hóp fólks
- kynþáttamörkun
- það þegar lögregla byggir ákvörðun um að stöðva fólk og kyrrsetja það eingöngu á kynþætti þess
- kynþáttamiðuð stýring á húsnæðismarkaði
- það þegar fasteignasalar beina væntanlegum kaupendum að eða frá tilteknum hverfum á grundvelli kynþáttar þeirra
- rasismi
- viðhorf, hugmyndir og starfshættir sem réttlæta þá trú að einn kynþáttaflokkur sé öðrum æðri eða óæðri
- kerfisbundin synjun húsnæðislána í minnihlutahverfum
- sú framkvæmd að neita að jafnaði að veita heimilum og fyrirtækjum húsnæðislán í hverfum þar sem minnihlutahópar eru fjölmennir
- kenningin um blóraböggul
- kenningin um að ráðandi hópur beini ómarkvissri árásarhneigð sinni að undirokuðum hópi
- uppsöfnun kynþáttaójöfnuðar milli kynslóða
- uppsöfnuð áhrif rasisma í framkvæmd og lögfests rasisma milli kynslóða sem takmarka möguleika svarts fólks á að safna auði
- aðskilnaður
- líkamleg aðgreining tveggja hópa, einkum í búsetu en einnig á vinnustöðum og í félagslífi
- félagsleg smíð kynþáttar
- sú fræðilega afstaða að kynþáttur sé ekki líffræðilega afmarkanlegur
- staðalmyndir
- ofureinfaldaðar hugmyndir um hópa fólks
- undirokaður hópur
- hópur fólks sem hefur minni völd en ráðandi hópur
- kerfisbundinn rasismi
- rasismi sem er innbyggður í stofnanir samfélagsins; einnig nefndur stofnanabundinn eða formgerðarlegur rasismi
- forréttindi hvíts fólks
- samfélagsleg forréttindi sem í sumum samfélögum, þar á meðal Bandaríkjunum, veita hvítu fólki eða fólki sem talið er hvítt forskot umfram fólk sem ekki er hvítt