1313 Jákvæð ytri áhrif og almannagæði

Sjálfspróf

Kemur ávinningur af jákvæðum ytri áhrifum fram í eftirspurnarferli markaðarins? Rökstyddu svarið.

Gerum ráð fyrir að fjárfesting Sony í rannsóknum og þróun stafrænna tækja auki hagnað fyrirtækisins um 20%. Er hagnaðaraukningin einkaávinningur eða samfélagslegur ávinningur?

Tækjafyrirtækið hyggst þróa ný heimilistæki. Tafla 13.4 sýnir eftirspurn þess eftir fjármagni til rannsókna og þróunar, miðað við vænta ávöxtun af sölu tækjanna. Gerum ráð fyrir að hvert fjárfestingarstig skili samfélaginu fimm prósentustigum meiri ávöxtun en fyrirtækinu. Fjárfesting sem skilar fyrirtækinu að minnsta kosti 6% ávöxtun skilar þá samfélaginu að minnsta kosti 11%; 7% einkaávöxtun samsvarar 12% samfélagslegri ávöxtun og svo framvegis. Svaraðu spurningunum út frá þessum upplýsingum.

Áætluð ávöxtun	Einkahagnaður fyrirtækisins af rannsókna- og þróunarverkefni (milljónir dollara)
10%	100 $
9%	102 $
8%	108 $
7%	118 $
6%	133 $
5%	153 $
4%	183 $
3%	223 $

Ef markaðsvextir eru 9%, hversu mikið fjármagn leggur fyrirtækið í rannsóknir og þróun þegar það fær aðeins einkaávinning fjárfestingarinnar?
Gerum áfram ráð fyrir 9% markaðsvöxtum. Hversu mikið fjárfestir fyrirtækið ef það fær einnig samfélagslega ávinninginn? Bættu fimm prósentustigum við ávöxtun hvers fjárfestingarstigs.

Fyrirtækið Endurnýt fer milli heimila og kaupir muni sem annars yrði fleygt en hægt er að endurselja eða endurvinna. Hvor er meiri, einkaávinningur fyrirtækisins eða samfélagslegur ávinningur starfseminnar? Rökstyddu svarið.

Þegar íbúar taka höndum saman um að snyrta hverfið sitt geta fasteignaverð hækkað, glæpum fækkað og líðan íbúa batnað. Hvaða opinberu aðgerðir gætu hvatt til slíkrar umhirðu?

Menntun veitir nemendum einkaávinning en skapar jafnframt samfélagslegan ávinning fyrir hagkerfið í heild. Nefndu opinber úrræði sem draga úr vanfjárfestingu í tækni vegna jákvæðra ytri áhrifa og leggðu síðan til samsvarandi úrræði fyrir menntun.

Í hvaða tilvikum hér á eftir er erfitt eða of kostnaðarsamt að útiloka fólk frá notkun vörunnar eða þjónustunnar?

löggæsla
streymtónlist frá gervihnattaþjónustu
vegir
grunnmenntun
farsímaþjónusta

Hver eftirfarandi gæði eru samkeppnislaus í neyslu?

pítsusneið
fartölva
almannaútvarp
ís í kramarhúsi