16.1 Aðferð endurgreiðslutíma
16.1 Aðferð endurgreiðslutíma
Hæfniviðmið
Í lok þessa hluta munt þú geta:
Aðferð endurgreiðslutíma gefur stjórnendum Sam’s Sporting Goods einfalda leið til að meta hvort kaupa eigi útsaumsvélina. Endurgreiðslutíminn segir hve lengi fjárfestingin þarf að skila frjálsu sjóðstreymi áður en upphaflegur kostnaður hennar hefur fengist endurgreiddur.
Útreikningur endurgreiðslutíma
Útsaumsvélin kostar Sam’s Sporting Goods 16.000 dollara. Fyrsta árið er áætlað að hún auki sjóðsinnstreymi um 2.000 dollara og því vantar enn 14.000 dollara upp á að upphaflegur kostnaður hafi fengist endurgreiddur. Annað árið á vélin að auka sjóðsinnstreymi um 4.000 dollara til viðbótar, svo eftirstöðvarnar lækka í 10.000 dollara. Þannig er haldið áfram þar til uppsafnað sjóðsinnstreymi nemur 16.000 dollurum og jafnast á við upphaflegu fjárfestinguna. Útreikningurinn er tekinn saman í töflu 16.1.
| Ár | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Upphafleg fjárfesting ($) | (16,000) | |||||
| Sjóðsinnstreymi ($) | - | 2,000 | 4,000 | 5,000 | 5,000 | 5,000 |
| Uppsafnað sjóðsinnstreymi ($) | - | 2,000 | 6,000 | 11,000 | 16,000 | 21,000 |
| Staða ($) | (16,000) | (14,000) | (10,000) | (5,000) | - | 5,000 |
Sam’s Sporting Goods áætlar að vélin auki sjóðsinnstreymi samtals um 16.000 dollara fyrstu fjögur árin. Endurgreiðslutími hennar er því fjögur ár: að þeim tíma liðnum hefur uppsafnað sjóðsinnstreymi jafnast á við kaupverðið.
Kostir
Helsti kostur aðferðarinnar er einfaldleikinn. Endurgreiðslutímann má reikna fljótt og stjórnendur þurfa ekki mikla fjármálaþekkingu til að túlka hann. Hann sýnir einnig hve lengi fé verður bundið í verkefni. Stuttur endurgreiðslutími gefur því til kynna meira lausafjárhæfi.
Gallar
Einfaldleikanum fylgja þó verulegir annmarkar. Í fyrsta lagi tekur aðferðin ekki mið af tímavirði peninga. Gerum ráð fyrir að Sam’s meti fleiri fjárfestingarkosti samhliða útsaumsvélinni. Sjóðstreymi þeirra er sýnt í töflu 16.2. Verkefni B og C hafa bæði fimm ára endurgreiðslutíma þótt sjóðstreymið falli til á mjög ólíkum tíma.
| Ár | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Verkefni A ($) | (16,000) | 2,000 | 4,000 | 5,000 | 5,000 | 5,000 | 5,000 |
| Verkefni B ($) | (16,000) | 1,000 | 2,000 | 3,000 | 4,000 | 6,000 | - |
| Verkefni C ($) | (16,000) | 6,000 | 4,000 | 3,000 | 2,000 | 1,000 | - |
| Verkefni D ($) | (16,000) | 1,000 | 2,000 | 3,000 | 4,000 | 6,000 | 8,000 |
Vegna tímavirðis peninga er hagstæðara að fá 6.000 dollara á fyrsta ári, eins og í verkefni C, en sömu fjárhæð á fimmta ári, eins og í verkefnum B og D. Verkefni B og C eru því ekki jafngild þótt endurgreiðslutími þeirra sé sá sami. Aðferðin brýtur gegn þeirri grundvallarreglu að ekki megi leggja saman eða bera saman sjóðstreymi frá ólíkum tímabilum án þess að taka tímavirðið með í reikninginn.
Í öðru lagi er ekkert fræðilega rökstutt viðmið um hvaða endurgreiðslutími telst ásættanlegur. Fyrirtæki ákveður sjálft hve fljótt verkefni þurfi að endurgreiða upphaflegu fjárfestinguna og hafnar þeim verkefnum sem fara yfir mörkin. Ef Sam’s miðar við fjögur ár er verkefni A samþykkt en verkefnum B, C og D, sem öll hafa fimm ára endurgreiðslutíma, hafnað. Fjögurra ára mörkin væru þó handahófskennd; engin fjármálakenning segir að rétt viðmið séu þrjú, fjögur, fimm eða tiltekinn annar fjöldi ára.
Í þriðja lagi er horft fram hjá öllu sjóðstreymi sem fellur til eftir endurgreiðslutímann. Verkefni B, C og D hafa öll fimm ára endurgreiðslutíma, en B og C skila engu eftir fimmta árið á meðan D skilar miklu sjóðstreymi á sjötta ári. Það sjóðstreymi kemur ekki inn í matið. Aðferðin getur því hyglað verkefnum sem skila fé hratt og hafnað arðbærari verkefnum sem skila meiru eftir hin handahófskenndu tímamörk.
Í fjórða lagi er sjóðstreymið ekki leiðrétt fyrir áhættu. Jafnvel með vandaðri áætlanagerð er framtíðarsjóðstreymi sjaldan þekkt með vissu. Sum verkefni eru áhættusamari en önnur og sjóðstreymi þeirra óvissara, en aðferð endurgreiðslutíma metur áhættumikið og áhættulítið sjóðstreymi með sama hætti.