Kennitölur: samþjöppun upplýsinga í smærri einingar
6.1 Kennitölur: samþjöppun upplýsinga í smærri einingar
Að þessum kafla loknum munt þú geta:
Niðurstöður fjárhagsgreiningar öðlast fyrst merkingu í samanburði. Fyrirtæki þarf að bera þær saman við sambærilegar upplýsingar um atvinnugreinina í heild og helstu keppinauta sína. Jafnframt þarf að skoða eigin þróun milli tímabila og meta hvort hún samræmist væntingum um afkomu nú og til framtíðar.
Mikilvægi kennitalna og greiningar
Fjárhagslegar kennitölur styðja innri og ytri hagsmunaaðila þegar þeir taka ákvarðanir um fjárfestingar, lánveitingar, birgjaviðskipti eða breytingar á rekstri. Kennitölugreining sýnir þróun í afkomu, auðveldar samanburð við keppinauta og nýtist við að setja árangursviðmið og markmið í fjárhagsáætlunum. Kennitölurnar skiptast í fjóra meginflokka eftir því hvort þær mæla greiðsluhæfi, gjaldþol, rekstrarhagkvæmni eða arðsemi. Túlka verður niðurstöðurnar í samhengi við atvinnugreinina, því kennitala sem telst hagstæð í einni grein þarf ekki að hafa sama vægi í annarri.
Greining reikningsskila getur leitt í ljós þróun yfir tíma og þannig stutt ákvarðanir um framtíðarrekstur. Með því að setja upplýsingar fram sem prósentur eða kennitölur má draga úr áhrifum ólíkrar stærðar og rekstrargetu fyrirtækja. Samanburður verður því skýrari og hagsmunaaðilar eiga auðveldara með að taka upplýstar ákvarðanir. Greiningin varpar jafnframt ljósi á samsetningu rekstrarins og hvaða innri breytingar gætu aukið framleiðni.
Takmarkanir greiningar reikningsskila
Greining reikningsskila hefur þó sín takmörk. Fyrri afkoma segir ekki alltaf fyrir um framtíðina og efnahagsaðstæður á borð við verðbólgu eða samdrátt geta skekkt samanburð. Aðferðir fyrirtækis við skýrslugjöf geta einnig breyst með tímanum. Breytingar á því hvar eða hvenær viðskipti eru færð til bókar kunna til dæmis að vera notendum reikningsskilanna óljósar í fyrstu. Öll skráð félög í Bandaríkjunum verða að fylgja almennt viðurkenndum reikningsskilareglum (GAAP), en margir staðlar byggjast að hluta á mati og veita svigrúm við beitingu. Tvö fyrirtæki geta því bæði fylgt reglunum rétt þótt þau setji tilteknar upplýsingar fram með ólíkum hætti.
Fyrirtæki getur nýtt greiningu reikningsskila við áætlanagerð og ákvarðanir um framtíðarrekstur, svo sem kostnaðarstýringu, tekjuaukningu og fjárfestingarútgjöld. Þegar hagsmunaaðilar taka takmarkanir greiningarinnar með í reikninginn getur hún engu að síður gefið gagnlegar vísbendingar um vaxtarmöguleika og fjárhagslegan styrk.
Þrátt fyrir þessar takmarkanir eru kennitölur verðmætt greiningartæki þegar rétt er með þær farið. Í næsta kafla er fjallað um kennitölur um rekstrarhagkvæmni, meðal annars veltuhraða viðskiptakrafna, veltuhraða heildareigna, veltuhraða birgða og birgðadaga. Þær sýna hversu vel stjórnendur nýta eignir fyrirtækisins í rekstrinum.