Námsgögn
Innskrá
Hleð efnisyfirliti...

Efnisyfirlit

  1. Formáli
    1. Inngangur
    2. 6.1 Hvað er nám?
    3. 6.2 Viðbragðsskilyrðing
    4. 6.3 Virk skilyrðing
    5. 6.4 Herminám (fyrirmyndarnám)
    6. Lykilhugtök
    7. Samantekt
    8. Upprifjunarspurningar
    9. Gagnrýnar hugsunarspurningar
    10. Spurningar um persónulega hagnýtingu
  2. Heimildir
  3. Atriðisorðaskrá
Sálfræði 2. útgáfa (IS)Kafli 6Lykilhugtök
Skrá inn til að leggja til breytingu
66 Nám

Lykilhugtök

FYRRI KAFLI

6.4 Herminám (fyrirmyndarnám)

NÆSTI KAFLI

Samantekt

Lykilhugtök

tileinkun
tímabil upphaflegs náms í viðbragðsskilyrðingu þar sem maður eða dýr byrjar að tengja saman hlutlaust áreiti og óskilyrt áreiti, þannig að hlutlausa áreitið fer að kalla fram skilyrta svörun
tengslanám
nám sem felur í sér að tengja saman ákveðin áreiti eða atburði sem eiga sér stað saman í umhverfinu, svo sem í viðbragðsskilyrðingu og virkri skilyrðingu
viðbragðsskilyrðing
nám þar sem áreiti eða reynsla kemur á undan hegðuninni og tengist síðan hegðuninni
hugarkort
hugræn mynd af skipulagi umhverfisins
skilyrt svörun (SS)
svörun sem skilyrta áreitið kallar fram
skilyrt áreiti (SÁ)
áreiti sem kallar fram svörun vegna þess að það hefur verið parað við óskilyrt áreiti
samfelld styrking
að verðlauna hegðun í hvert sinn sem hún á sér stað
slokknun
minnkun á skilyrtri svörun þegar óskilyrta áreitið er ekki lengur parað við skilyrta áreitið
styrkingarháttur með föstum tíma
hegðun er verðlaunuð eftir ákveðinn tíma
styrkingarháttur með föstu hlutfalli
ákveðinn fjöldi svara þarf að eiga sér stað áður en hegðun er verðlaunuð
æðra stigs skilyrðing
einnig nefnd annars stigs skilyrðing; skilyrt áreiti er notað til að skilyrða hlutlaust áreiti
eðlisávísun
ólærð þekking sem felur í sér flókin hegðunarmynstur; talið er að eðlisávísanir séu algengari hjá dýrum á lægri þroskastigum en hjá mönnum
dulið nám
nám sem á sér stað en verður ekki endilega sýnilegt fyrr en ástæða er til að sýna það
lögmálið um áhrif
hegðun sem fylgt er eftir með afleiðingum sem eru lífverunni fullnægjandi verður endurtekin, en dregið verður úr hegðun sem fylgt er eftir með óþægilegum afleiðingum
nám
breyting á hegðun eða þekkingu sem verður vegna reynslu
fyrirmynd
persóna sem sýnir hegðun sem þjónar sem dæmi í herminámi
neikvæð refsing
að fjarlægja þægilegt áreiti til að draga úr eða stöðva hegðun
neikvæð styrking
að fjarlægja óæskilegt áreiti til að auka hegðun
hlutlaust áreiti (HÁ)
áreiti sem kallar ekki fram svörun í upphafi
herminám
tegund náms sem verður með því að fylgjast með öðrum
virk skilyrðing
nám þar sem áreiti eða reynsla kemur á eftir því að hegðun er sýnd
hlutastyrking
að verðlauna hegðun aðeins stundum
jákvæð refsing
að bæta við óæskilegu áreiti til að stöðva eða draga úr hegðun
jákvæð styrking
að bæta við eftirsóknarverðu áreiti til að auka hegðun
frumstyrkir
styrkir sem hafa áskapaða styrkingareiginleika, til dæmis matur, vatn, skjól og kynlíf
refsing
beiting afleiðingar í þeim tilgangi að draga úr hegðun
róttæk atferlishyggja
strangt form atferlishyggju sem B. F. Skinner þróaði og hélt því fram að jafnvel flókin æðri hugarstarfsemi, svo sem mannlegt mál, væri ekkert annað en tengsl áreita og afleiðinga
viðbragð
ólærð, sjálfvirk svörun lífveru við áreiti í umhverfinu
styrking
beiting afleiðingar í þeim tilgangi að auka hegðun
annars stigs styrkir
styrkir sem hafa ekkert eðlislægt gildi í sjálfu sér og öðlast aðeins styrkingareiginleika þegar þeir tengjast einhverju öðru, til dæmis peningum, gullstjörnum eða pókerpeningum
mótun
að verðlauna stigvaxandi nálganir að markhegðun
sjálfkvæm endurheimt
endurkoma áður slokknaðrar skilyrtrar svörunar
sundurgreining áreita
geta til að bregðast mismunandi við svipuðum áreitum
alhæfing áreita
að sýna skilyrta svörun við áreitum sem líkjast skilyrta áreitinu
óskilyrt svörun (ÓS)
náttúruleg, ólærð hegðun við tilteknu áreiti
óskilyrt áreiti (ÓÁ)
áreiti sem kallar fram ósjálfráða svörun
styrkingarháttur með breytilegum tíma
hegðun er verðlaunuð eftir ófyrirsjáanlegan tíma
styrkingarháttur með breytilegu hlutfalli
fjöldi svara er breytilegur áður en hegðun er verðlaunuð
staðgengilsrefsing
ferli þar sem athugandi sér fyrirmynd fá refsingu, sem gerir hann ólíklegri til að herma eftir hegðun fyrirmyndarinnar
staðgengilsstyrking
ferli þar sem athugandi sér fyrirmynd fá styrkingu, sem gerir hann líklegri til að herma eftir hegðun fyrirmyndarinnar

Námsgögn.is þýðing á efni frá OpenStax. Frítt frumrit: https://openstax.org/books/psychology-2e/pages/1-introduction Leyfi upprunabókar: CC BY-NC-SA 4.0. Námsgögn er sjálfstætt verkefni; OpenStax styður hvorki né vottar þýðinguna.

FYRRI KAFLI

6.4 Herminám (fyrirmyndarnám)

NÆSTI KAFLI

Samantekt