Samantekt

Samantekt

7.1 Hvað er hugræn starfsemi?

Í þessum hluta kynntist þú hugrænni sálfræði, sem rannsakar hugræna starfsemi, það er hæfni heilans til að hugsa, skynja, skipuleggja, greina og muna. Hugtök og samsvarandi frummyndir hjálpa okkur að skipuleggja hugsunina hratt með því að mynda flokka sem við getum raðað nýjum upplýsingum í. Við myndum líka skemu, sem eru klasar skyldra hugtaka. Sum skemu fela í sér venjur í hugsun og hegðun og hjálpa okkur að bregðast við í ýmsum aðstæðum án þess að þurfa að hugsa okkur tvisvar um. Skemu birtast bæði í félagslegum aðstæðum og í daglegum hegðunarvenjum.

7.2 Tungumál

Tungumál er samskiptakerfi sem byggist bæði á orðasafni og málfræðikerfi. Máltaka verður náttúrulega og án mikillar fyrirhafnar á fyrstu æviskeiðum, og hún fylgir fyrirsjáanlegri röð hjá fólki um allan heim. Tungumál hefur sterk áhrif á hugsun, og spurningin um hvernig tungumál getur haft áhrif á hugræna starfsemi er áfram viðfangsefni rannsókna og umræðu í sálfræði.

7.3 Þrautalausnir

Margar ólíkar aðferðir eru til við þrautalausnir. Algengar aðferðir eru prófun og mistök, beiting reiknirita og notkun þumalputtareglna. Þegar leysa þarf stórt og flókið vandamál hjálpar oft að skipta því í smærri skref sem hægt er að vinna hvert fyrir sig og leiða saman að heildarlausn. Hindranir í þrautalausnum eru meðal annars vanafesta, fastmótuð hugsun um notagildi og ýmiss konar bjaganir sem geta truflað ákvarðanatöku.

7.4 Hvað eru greind og sköpunargáfa?

Greind er flókinn eiginleiki hugrænnar starfsemi. Margar kenningar hafa verið settar fram til að skýra hvað greind er og hvernig hún virkar. Sternberg setti fram þríþáttakenninguna um greind, en Gardner heldur því fram að greind samanstandi af mörgum þáttum. Aðrir leggja áherslu á mikilvægi tilfinningagreindar. Að lokum virðist sköpunargáfa vera ein hlið greindar, en afar erfitt er að mæla hana hlutlægt.

7.5 Mælingar á greind

Í þessum hluta lærðum við um sögu greindarprófa og nokkrar áskoranir sem tengjast slíkum prófum. Greindarpróf hófust fyrir alvöru með Binet; síðar þróaði Wechsler greindarpróf sem eru enn í notkun í dag: WAIS-IV og WISC-V. Bjöllukúrfan sýnir það skorabil sem nær yfir meðalgreind og staðalfrávik frá henni.

7.6 Uppruni greindar

Erfðir og umhverfi hafa áhrif á greind og á þær áskoranir sem fylgja ákveðnum námsörðugleikum. Greind allra virðist njóta góðs af ríkulegri örvun í umhverfinu snemma á ævinni. Einstaklingar með háa greind geta þó búið yfir innbyggðri seiglu sem gerir þeim kleift að yfirstíga erfiðar hindranir í uppeldi sínu. Námsörðugleikar geta valdið miklum erfiðleikum hjá börnum sem eru að læra að lesa og skrifa. Ólíkt þroskahömlun eru námsörðugleikar eingöngu taugafræðilegs eðlis og tengjast ekki greind. Nemendur með lesblindu geta til dæmis átt mjög erfitt með að læra að lesa, en greind þeirra er yfirleitt í meðallagi eða yfir meðallagi.