Samantekt kafla

Samantekt kafla

15.1 Félagsfræðileg nálgun á trúarbrögð

Trúarbrögð fela í sér trúarskoðanir, gildi og trúariðkun sem tengjast hinu heilaga eða andlegum málefnum. Félagsfræðingurinn Émile Durkheim skilgreindi trúarbrögð sem „sameinað kerfi trúarskoðana og athafna sem varða helga hluti“ (1915). Max Weber taldi trúarbrögð geta verið afl samfélagsbreytinga. Karl Marx leit á þau sem tæki sem kapítalísk samfélög beittu til að viðhalda ójöfnuði. Trúarbrögð eru samfélagsstofnun vegna þess að þau fela í sér trúarskoðanir og trúariðkun sem þjóna þörfum samfélagsins. Þau teljast jafnframt til algildra menningarþátta, enda koma þau fyrir í einhverri mynd í öllum samfélögum. Virknihyggja, átakakenning og táknræn samskiptahyggja veita félagsfræðingum hver um sig gagnlega sýn á trúarbrögð.

15.2 Trúarbrögð heimsins

Þegar skipulagsformum trúarbragða er raðað eftir minnkandi áhrifum þeirra í samfélaginu eru félagsfræðilegu flokkarnir ríkiskirkja, kirkjudeild eða trúardeild, sértrúarsöfnuður og einstaklingsmiðlæg aðdáendahreyfing. Trúarbrögð má flokka eftir því hvað eða hvern fylgjendur þeirra tilbiðja. Meðal helstu og elstu trúarbragða og skyldra heimspekihefða heims eru hindúasiður, búddatrú, konfúsíanismi, daoismi, gyðingdómur, íslam og kristni. Í Bandaríkjunum eru kristni, gyðingdómur og íslam útbreiddustu trúarbrögðin.

15.3 Trúarbrögð í Bandaríkjunum

Frelsunarguðfræði sameinar kristnar meginreglur og pólitíska baráttu gegn félagslegu óréttlæti, mismunun og fátækt. Í mjög stórum kirkjum sækja að jafnaði fleiri en 2.000 manns vikulegar guðsþjónustur. Þær eru öflugur, vaxandi og áhrifamikill hluti trúarlífs í Bandaríkjunum. Þeim fjölgar í Bandaríkjunum sem segjast ekki aðhyllast nein trúarbrögð, en mjög er misjafnt hvers vegna fólk kýs þá skilgreiningu og hvaða merkingu það leggur í hana.