Spurningar um gagnrýna hugsun

Hvers vegna er villandi að krefja hagfræðing um að velja annaðhvort keynesískt eða nýklassískt sjónarhorn? Berðu saman forsendur þeirra um tímabil, verðaðlögun, væntingar og framleiðslugetu og nefndu aðstæður þar sem áherslurnar bæta hvor aðra upp.

Á markaði einnar vöru valda staðkvæmdar- og tekjuáhrif verðbreytingar niðurhallandi eftirspurn. Af hverju getur lækkun alls verðlags ekki gert allar vörur ódýrari miðað við hverja aðra? Mettu þess í stað raunauðs-, vaxta- og utanríkisverðáhrif og þær forsendur sem hvert þeirra krefst.

Laun hækka um 6% en framleiðni á vinnustund annars vegar um 1% og hins vegar um 6%. Berðu saman áhrif tilvikanna á einingarlaunakostnað og SRAS. Hvernig geta væntingar, framlegð og eftirspurn breytt niðurstöðunni?

Ný umhverfisregla krefst hreinni tækni sem hækkar mældan einkakostnað til skamms tíma en minnkar heilsu- og umhverfistjón. Sýndu möguleg skammtímaáhrif á SRAS og fjárfestingu en greindu einnig framleiðni, heilsu, nýsköpun og ytri áhrif til langs tíma. Af hverju nægir landsframleiðsla ekki til velferðarmats?

Víðtækt veðuráfall eykur uppskeru í mikilvægu landbúnaðarhagkerfi. Hvaða skilyrði um stærð greinar, birgðir, innflutning og staðkvæmd þarf áður en áfallið telst hliðrun SRAS alls hagkerfisins? Berðu saman verð-, framleiðslu- og atvinnuáhrif í landbúnaði og þjóðarbúinu.

Ný vinnslutækni eykur framboð jarðgass í Bandaríkjunum. Greindu möguleg áhrif lægra orkuverðs á SRAS, framleiðslu og atvinnu en einnig fjárfestingu, gengi, losun, staðbundinn umhverfiskostnað og aðrar orkugreinar. Af hverju er niðurstaðan ekki ótvíræð velferðarbót?

Lágmarkslaun eru tengd vísitölu neysluverðs. Greindu áhrif á raunlaun, tekjudreifingu, neyslu, einingarlaunakostnað og verðlag þegar framleiðni fylgir vísitölunni annars vegar en ekki hins vegar. Hvers vegna getur AD–AS-líkanið eitt ekki ákvarðað atvinnuáhrifin?

Heimili auka sparnaðarhlutfall sitt. Greindu skammtímaáhrif á C og AD en einnig hvað verður um fjárfestingu, vexti, lánsfé og viðskiptajöfnuð. Við hvaða aðstæður verður meiri sparnaður að meiri framleiðslugetu til langs tíma og hvenær verður sparnaðarþversögn?

Bjartsýni fyrirtækja eykur fjárfestingu á sama tíma og ný tækni bætir framleiðni. Teiknaðu mögulega hliðrun AD, SRAS og LRAS. Af hverju er stefna verðlagsbreytingar óákveðin án upplýsinga um stærð, tímasetningu og væntingar?

Stjórnvöld lækka skatta á sama tíma og fyrirtæki draga úr fjárfestingu vegna svartsýni. Sýndu mótstæðar hliðranir AD og útskýrðu hvers vegna framleiðslu-, verðlags- og atvinnuáhrif eru óákveðin án margfaldara, dreifingar, fjármögnunar og stærðar hvorrar breytingar.

Leitar- eða kerfisbundið atvinnuleysi eykst. Við hvaða aðstæður minnkar það mögulega framleiðslu og hliðrar LRAS, og hvenær endurspeglar það aðeins lengri leit eða endurflokkun? Vísbending: Nefndu gögn um þátttöku, laus störf, færni og framleiðni sem þarf til greiningar.

Erlendir fjárfestar auka eftirspurn eftir bandarískum eignum vegna öruggs-hafnar- og varagjaldmiðilshlutverks Bandaríkjadals. Greindu áhrif á vexti, gengi, eignaverð, fjárfestingu, útflutning og innflutning. Sýndu hvers vegna AD getur hliðrast í hvora áttina sem er og af hverju ekki má staðfæra þetta dæmi yfir á íslensku krónuna.

Möguleg raunframleiðsla og nafnvirði heildarútgjalda vaxa bæði um 3%. Af hverju ákvarðar það eitt ekki verðbólgu? Gerðu greinarmun á raun- og nafnvexti, upphaflegri framleiðsluspennu, SRAS-hliðrun, væntingum og samsetningu útgjalda og settu fram tvö dæmi með ólíkri verðbólgu.

Af hverju getur SRAS verið fremur flatur við mikla ónýtta getu? Hannaðu gagnapróf með mati á framleiðsluspennu, atvinnuleysi, lausum störfum, nýtingu afkastagetu, launum og verðbólgu. Hvaða framboðsáfall gæti ranglega látið hagkerfið virðast á slíku svæði?

Af hverju getur SRAS verið mjög brattur nær framleiðslugetu? Hannaðu gagnapróf sem tekur mið af óvissu um mögulega framleiðslu, atvinnuþátttöku, framleiðni, launaþrýstingi og væntingum. Hvernig gæti tímabundinn flöskuháls villt um fyrir?

Hvers vegna skiptir halli SRAS máli fyrir áhrif hagstjórnar? Útskýrðu jafnframt hvers vegna óvissa, innri viðbrögð væntinga og hliðrun ferilsins sjálfs gera ónákvæmt að flokka hagkerfið fyrst og velja stefnu síðan.

Veldu tiltekið hagkerfi og dagsetningu. Notaðu nýjustu gögn um framleiðsluspennu, atvinnuleysi, þátttöku, afkastagetu, laun og verðbólgu til að meta hvort SRAS virðist flatur, millibrattur eða brattur. Settu fram óvissubil og eina samkeppnisskýringu.

Útiloka áherslurnar sem kenndar eru við Say og Keynes hvor aðra? Byggðu svar á mismunandi tímabilum, verð- og launatregðu, væntingum, fjárfestingu og framleiðslugetu fremur en orðréttu slagorðunum.