2424 Líkan heildareftirspurnar og heildarframboðs
Lykilhugtök
Lykilhugtök
- heildareftirspurn (e. aggregate demand, AD)
- fyrirhuguð heildarútgjöld til innlendrar loka-framleiðslu við tiltekið almennt verðlag
- heildareftirspurnarferill (AD-ferill)
- ferill sem sýnir samband almenns verðlags og eftirspurðrar innlendrar raunframleiðslu að öðrum ákvörðunarþáttum heildareftirspurnar óbreyttum
- líkan heildareftirspurnar og heildarframboðs (AD–AS-líkan)
- þjóðhagslíkan sem tengir almennt verðlag og raunframleiðslu með heildareftirspurn, skammtímaheildarframboði og langtímaframleiðslugetu
- heildarframboð (e. aggregate supply, AS)
- heildarmagn raunframleiðslu sem fyrirtæki vilja framleiða og selja við tilgreind verð-, kostnaðar- og væntingaskilyrði
- heildarframboðsferill (AS-ferill)
- samheiti sem verður að túlka eftir tímabili; í skammtímagreiningu kaflans er yfirleitt átt við SRAS-feril en til langs tíma við LRAS-feril
- landsframleiðsla við fulla atvinnu
- annað heiti á áætlaðri mögulegri raunlandsframleiðslu; full atvinna merkir atvinnu við jafnvægisatvinnuleysi en ekki núll atvinnuleysi
- millisvæði
- stílfærður, upphallandi hluti SRAS-ferils þar sem hliðrun heildareftirspurnar hefur bæði áhrif á raunframleiðslu og verðlag; mörk svæðisins eru ekki beint mælanleg
- lögmál Keynes
- kennslufræðilegt heiti yfir skammtímasjónarmiðið að heildareftirspurn geti ráðið nýtingu framleiðslugetu þegar verð og laun aðlagast treglega; ekki orðrétt eða algilt lögmál Keynes
- keynesískt svæði
- stílfærður, fremur flatur hluti SRAS-ferils sem táknar mikla ónýtta framleiðslugetu og sterkari raunframleiðslu- en verðlagsáhrif heildareftirspurnar
- langtímaheildarframboðsferill (e. long-run aggregate supply, LRAS)
- lóðréttur ferill við áætlaða mögulega framleiðslu í einfalda líkaninu; varanleg verðlagsbreyting eykur ekki raunframleiðslu en breyting framleiðslugetu hliðrar ferlinum
- nýklassískir hagfræðingar
- fjölbreyttur hópur hagfræðinga sem leggur meðal annars áherslu á framleiðslugetu, hvata, væntingar og markaðsaðlögun, einkum til langs tíma
- nýklassískt svæði
- stílfærður, mjög brattur hluti SRAS-ferils nærri áætlaðri framleiðslugetu þar sem heildareftirspurn hefur fremur verðlags- en raunframleiðsluáhrif
- möguleg raunlandsframleiðsla
- áætlað magn raunframleiðslu sem hagkerfi getur haldið uppi við eðlilega nýtingu vinnuafls og fjármagns, miðað við tækni og stofnanir; hún er hvorki beint mælanleg né ófrávíkjanlegt hámark
- lögmál Says
- kennslufræðilegt heiti yfir langtímasjónarmiðið að framleiðsla skapi tekjur og að framleiðslugeta móti sjálfbæra raunframleiðslu; ekki orðrétt eða algilt lögmál Says
- skammtímaheildarframboðsferill (e. short-run aggregate supply, SRAS)
- ferill sem sýnir skammtímasamband almenns verðlags og raunframleiðslu meðan sum laun, verð, væntingar eða samningar hafa ekki aðlagast að fullu
- kreppuverðbólga
- ástand þar sem stöðnun eða samdráttur og mikið atvinnuleysi fara saman við mikla eða vaxandi verðbólgu