Spurningar um gagnrýna hugsun

Veldu eitt mikilvægt viðskiptaland Íslands og sæktu nýjustu opinberu gögn um viðskipti landanna. Greindu hvernig breyting á hagvexti, eftirspurn eða verðlagi í viðskiptalandinu gæti haft áhrif á íslenskan útflutning, innflutning, heildareftirspurn og gengi krónunnar. Tilgreindu heimild, tímabil og mælieiningar.

Berðu saman tvær sviðsmyndir fyrir viðskiptalandið sem þú valdir: áframhaldandi hagvöxt og efnahagssamdrátt. Teiknaðu mögulegar hliðranir í íslenska heildareftirspurnar- og heildarframboðslíkaninu og útskýrðu hvers vegna áhrifin kunna að vera ólík eftir atvinnugreinum.

Hvaða rök styðja að nafnlaun séu tregari niður á við en upp á við? Ræddu jafnframt aðstæður þar sem laun geta verið treg í báðar áttir og hvernig verðbólga hefur áhrif á raunlaun þótt nafnlaun standi í stað.

Gerum ráð fyrir að framleiðsla sé nálægt áætlaðri mögulegri framleiðslu og nýting framleiðsluþátta mikil þegar eftirspurn eftir útflutningi eykst. Með hvaða leiðum getur útflutningsframleiðsla aukist? Ræddu tilfærslu vinnuafls og fjármagns milli greina, atvinnuþátttöku, innflutt aðföng, framleiðni, fjárfestingu og mögulegan verðbólguþrýsting.

Að hvaða marki er Phillipsferillinn gagnlegt greiningartæki nú á tímum? Greindu á milli lýsandi fylgni og orsakasambands og útskýrðu hvernig verðbólguvæntingar, framboðsskellir og breytingar á vinnumarkaði geta hliðrað skammtímasambandinu.

Veldu samfellt sex ára tímabil í opinberum íslenskum gögnum. Berðu saman verðbólgu, atvinnuleysi og raunvöxt opinberra kaupa á tímabilinu. Mynda gögnin stöðugan niðurhallandi Phillipsferil? Útskýrðu hvaða viðbótargögn þyrfti til að greina áhrif ríkisfjármálastefnu og forðastu að túlka einfalda fylgni sem orsakasamband.

Hvaða ríkisfjármála- og peningastefnuaðgerðir gætu stutt heildareftirspurn í djúpum eftirspurnarsamdrætti? Greindu hlutverk Alþingis, ríkisstjórnar og Seðlabanka Íslands aðskilið og ræddu tímatöf, óvissu um framleiðslubil, fjármögnun, dreifingaráhrif, peningastefnuleg viðbrögð og framboðshömlur.