Lykilhugtök og samantekt
Lykilhugtök og samantekt
33.1 Algerir yfirburðir og samanburðaryfirburðir
Land hefur algera yfirburði í tiltekinni framleiðslu ef það getur framleitt meira með sömu aðföngum en annað land, eða sama magn með færri aðföngum. Samanburðaryfirburðir ráðast hins vegar af hlutfallslegum fórnarkostnaði: hvaða annarri framleiðslu þarf að fórna fyrir eina einingu til viðbótar. Sérhæfing eftir samanburðaryfirburðum og viðskipti á kjörum milli fórnarkostnaðar landanna geta aukið heildarframleiðslu og mögulega neyslu. Ávinningurinn er þó háður viðskiptakjörum, eftirspurn, kostnaði og aðlögun og dreifist ekki sjálfkrafa jafnt.
33.2 Hvað gerist þegar land hefur algera yfirburði í öllum vörum?
Algerir yfirburðir í allri framleiðslu fela ekki í sér samanburðaryfirburði í öllum vörum, því hlutfallslegur fórnarkostnaður verður að vera lægri einhvers staðar hjá hinu landinu. Afkastameira landið getur sérhæft sig meira í þeirri vöru sem hefur lægstan hlutfallslegan fórnarkostnað hjá því og flutt inn vöru sem hitt landið framleiðir með lægri fórnarkostnaði. Ef viðskiptakjörin liggja milli fórnarkostnaðar landanna getur framleiðslu- og neyslumengi beggja stækkað. Full sérhæfing eða ávinningur hvers heimilis fylgir þó ekki sjálfkrafa af líkaninu.
33.3 Viðskipti innan atvinnugreina milli svipaðra hagkerfa
Mikil viðskipti eiga sér stað milli hagkerfa sem eru svipuð að tekjum, tækni og framleiðslugetu. Í viðskiptum innan atvinnugreina flytja þau samtímis út og inn skyldar eða aðgreindar vörur, til dæmis ólíkar gerðir bíla, véla og tölva. Ávinningur getur falist í meira úrvali, sérhæfðum lærdómi, stærðarhagkvæmni og samkeppni.
Sundrun virðiskeðjunnar dreifir hönnun, íhlutum, samsetningu, dreifingu og þjónustu milli fyrirtækja og landa. Hún getur aukið sérhæfingu en einnig samhæfingarkostnað, markaðsvald og áhættu og tryggir ekki jafna skiptingu verðmæta.
33.4 Ávinningur af opnari viðskiptum
Tollar eru skattar á innfluttar vörur. Þeir geta aflað tekna, verndað atvinnugreinar eða svarað undirboðum og öðrum markmiðum, en hækka yfirleitt verð, breyta samkeppni og geta kallað fram gagnaðgerðir. Alþjóðaviðskiptastofnunin (WTO) er vettvangur aðildarríkja til að semja um viðskiptahindranir og sameiginlegar reglur. Opnari viðskipti geta aukið framleiðni, fjölbreytni og markaðsaðgang, einkum í litlum hagkerfum, en ávinningurinn er hvorki sjálfvirkur né sameiginlegur öllum. Meta þarf viðskiptakjör, innviði, markaðsvald, öryggi, umhverfi, vinnuskilyrði, tekjudreifingu og aðlögunarkostnað.