Námsgögn
Innskrá
Hleð efnisyfirliti...

Efnisyfirlit

      1. 9.4.0 Yfirlit kennslustundar
      2. 9.4.1 Stæður sem eru ferningar með stuðla aðra en 1
      3. 9.4.2 Að umrita stæður í öðru veldi
      4. 9.4.3 Staðalform og þættir í öðru veldi
      5. 9.4.4 Þrjár mismunandi aðferðir til að leysa jöfnu
      6. 9.4.5 Stæða sem er ferningur og þættir í öðru veldi
      7. 9.4.6 Æfingar
      8. 9.4.7 Samantekt kennslustundar
    1. Samantekt 9. hluta
  1. Atriðisorðaskrá
Algebra 1 (IS)Kafli 99.4.2 Að umrita stæður í öðru veldi
Skrá inn til að leggja til breytingu
99.4 Að fylla í ferninginn, hluti 3

9.4.2 Að umrita stæður í öðru veldi

FYRRI KAFLI

9.4.1 Stæður sem eru ferningar með stuðla aðra en 1

NÆSTI KAFLI

9.4.3 Staðalform og þættir í öðru veldi

9.4.2 Að umrita stæður í öðru veldi

9.4.2 • Að umrita stæður í öðru veldi

Verkefni

  1. Skrifaðu hverja stæðu á staðalformi:

    1. (4x+1)2

      Lausn

      Berðu saman svarið þitt: 16x2+8x+1

    2. (5x−2)2

      Lausn

      Berðu saman svarið þitt: 25x2−20x+4

    3. (12x+7)2

      Lausn

      Berðu saman svarið þitt: 14x2+7x+49

    4. (3x+n)2

      Lausn

      Berðu saman svarið þitt: 9x2+2(3)(n)x+n2 eða 9x2+6nx+n2

    5. (kx+m)2

      Lausn

      Berðu saman svarið þitt: k2x2+2kmx+m2

  2. Ákvarðaðu hvort hver stæða sé ferningur tvíliðu. Ef svo er skaltu skrifa jafngilda stæðu á forminu (kx+m)2. Ef ekki skaltu leggja til eina breytingu sem gerir hana að ferningi tvíliðu.

    1. 4x2+12x+9

      Lausn

      Já, stæðan er ferningur tvíliðu: (2x+3)2.

    2. 4x2+8x+25

      Lausn

      Nei, stæðan er ekki ferningur tvíliðu. Mögulegar breytingar eru til dæmis:

      • Að breyta stuðli fyrsta stigs liðarins í 20 gefur 4x2+20x+25, sem jafngildir (2x+5)2.
      • Að breyta stuðli fyrsta stigs liðarins í -20 gefur 4x2−20x+25, sem jafngildir (2x−5)2.
      • Að breyta fastaliðnum í 4 gefur 4x2+8x+4, sem jafngildir (2x+2)2.

Sjálfspróf

Finndu jafngilda þáttaða stæðu fyrir 4x2+12x+9.

  1. (2x+3)(2x−3)
  2. (2x+3)2
  3. (2x−3)2
  4. 4(x2+3x+9)

Þáttun þríliða sem eru ferningar tvíliðu

Til að þátta þríliði sem eru ferningar tvíliðu skaltu nota formúlurnar:

a2+2ab+b2=(a+b)2
a2−2ab+b2=(a−b)2

Skoðum dæmi um hvernig má þátta þríliði sem eru ferningar tvíliðu.

Dæmi: Þáttaðu 9x2+12x+4.

Skref 1 - Athugaðu hvort þríliðurinn passi við mynstur ferningsþríliðar. Skrifaðu fyrsta liðinn sem a2 og síðasta fastaliðinn sem b2.

  • Fyrsti liðurinn er ferningur: 9x2=(3x)2.
  • Síðasti liðurinn er ferningur: 4=22.
  • Miðliðurinn passar því 2(3x)(2)=12x.

Skref 2 - Þáttaðu þríliðinn með ferningsreglunni.

9x2+12x+4=(3x+2)2

Skref 3 - Athugaðu svarið.

(3x+2)2(3x)2+2⋅3x⋅2+229x2+12x+4  ✓

Prófaðu

Þáttun þríliða sem eru ferningar tvíliðu

Þáttaðu 9x2−30x+25.

Lausn

Svona má þátta þrílið sem er ferningur tvíliðu:

Skref 1 - Skrifaðu fyrsta liðinn sem a2 og síðasta fastaliðinn sem b2.

a2=(3x)2, b2=52

Gakktu úr skugga um að miðliðurinn sé 2ab: 2ab=2(3x)(5)=30x.

Skref 2 - Þáttaðu þríliðinn með ferningsreglunni.

(3x−5)2

Skref 3 - Athugaðu svarið.

(3x−5)(3x−5)=9x2−15x−15x+25=9x2−30x+25

Námsgögn.is þýðing á efni frá OpenStax. Frítt frumrit: https://openstax.org/books/algebra-1/pages/about-this-course Leyfi upprunabókar: CC BY-NC-SA 4.0. Námsgögn er sjálfstætt verkefni; OpenStax styður hvorki né vottar þýðinguna.

FYRRI KAFLI

9.4.1 Stæður sem eru ferningar með stuðla aðra en 1

NÆSTI KAFLI

9.4.3 Staðalform og þættir í öðru veldi