Námsgögn
Innskrá
Hleð efnisyfirliti...

Efnisyfirlit

  1. Formáli
    1. Inngangur að fjárlögum hins opinbera og ríkisfjármála­stefnu
    2. 30.1 Útgjöld hins opinbera
    3. 30.2 Skattlagning
    4. 30.3 Halli alríkissjóðs og ríkisskuldir
    5. 30.4 Beiting ríkisfjármála­stefnu gegn samdrætti, atvinnuleysi og verðbólgu
    6. 30.5 Sjálfvirkir sveiflujafnarar
    7. 30.6 Vandkvæði við óreglubundnar ríkisfjármála­aðgerðir
    8. 30.7 Spurningin um hallalaus fjárlög
    9. Lykilhugtök
    10. Lykilhugtök og samantekt
    11. Sjálfsprófunar­spurningar
    12. Upprifjunar­spurningar
    13. Gagnrýnar hugsunar­spurningar
    14. Verkefni
  2. A | Notkun stærðfræði í hagfræði
  3. B | Jafnnotagildisferlar
  4. C | Núvirði
  5. D | Útgjalda- og framleiðslulíkanið
  6. E | Áhrif markaðsaðgerða á efnahagsreikninga þegar bindifé banka er takmarkað
  7. Heimildir
  8. Atriðisorðaskrá
Undirstöður hagfræði (IS)Kafli 30Sjálfsprófunar­spurningar
Skrá inn til að leggja til breytingu
3030 Fjárlög hins opinbera og ríkisfjármálastefna

Sjálfsprófunar­spurningar

FYRRI KAFLI

Lykilhugtök og samantekt

NÆSTI KAFLI

Upprifjunar­spurningar

Sjálfsprófunar­spurningar

1.

Hvernig brúa stjórnvöld bilið milli skatttekna og útgjalda þegar fjárlög eru rekin með halla?

2.

Hvernig ráðstafa stjórnvöld umframfénu þegar fjárlög eru rekin með afgangi?

3.

Getur ríki rekið fjárlög með halla en samt lækkað hlutfall skulda af vergri landsframleiðslu (VLF)? Útskýrðu svarið. Getur ríki rekið fjárlög með afgangi en samt hækkað hlutfall skulda af VLF? Útskýrðu svarið.

4.

Gerum ráð fyrir að 10% skattur sé lagður á gjafir að fjárhæð allt að 100.000 Bandaríkjadölum en 20% skattur á þann hluta sem er umfram þá fjárhæð. Væri skatturinn stiglækkandi eða stighækkandi?

5.

Ef einstaklingur á hlutafélag og er eini starfsmaður þess, hvaða ólíku alríkisskatta þarf viðkomandi að greiða?

6.

Hvaða skatta þarf sjálfstætt starfandi einstaklingur að greiða ef reksturinn er ekki í félagaformi?

7.

Bandaríska almannatryggingagjaldið (e. Social Security tax) er 6,2% af launatekjum upp að 113.000 Bandaríkjadölum. Er gjaldið stighækkandi, stiglækkandi eða hlutfallslegt?

8.

Skuldir hafa að vissu marki sjálfmagnandi áhrif. Einn útgjaldaflokkur hins opinbera hækkar sjálfkrafa þegar skuldir alríkisins aukast. Hvaða flokkur er það?

9.

Satt eða ósatt:

  1. Útgjöld alríkisins hafa aukist verulega undanfarna áratugi.
  2. Á alþjóðlegan mælikvarða ræður bandaríska alríkið yfir tiltölulega stórum hluta hagkerfis landsins.
  3. Meirihluti tekna alríkisins kemur frá tekjuskatti einstaklinga.
  4. Útgjöld alríkisins til menntamála eru lítillega meiri en samanlögð útgjöld fylkja og sveitarfélaga til málaflokksins.
  5. Útgjöld fylkja og sveitarfélaga hafa lítið aukist undanfarna áratugi.
  6. Útgjöld til landvarna eru nú meiri en nokkru sinni fyrr.
  7. Hlutfall hagkerfisins sem rennur til alríkisins í sköttum hefur aukist verulega með tímanum.
  8. Erlend aðstoð er stór hluti útgjalda alríkisins, þó innan við helmingur þeirra.
  9. Halli á fjárlögum alríkisins hefur verið mjög mikill undanfarna tvo áratugi.
  10. Uppsafnaðar skuldir alríkisins sem hlutfall af VLF eru nálægt sögulegu hámarki.
10.

Hver er helsta ástæða þess að beita aðhaldssamri ríkisfjármálastefnu þegar hagvöxtur er mikill?

11.

Hver er helsta ástæða þess að beita þensluhvetjandi ríkisfjármálastefnu í samdrætti?

12.

Er raunverulegur fjárlagaafgangur eða -halli í samdrætti meiri eða minni en hagsveifluleiðrétt afkoma fjárlaga?

13.

Hver er helsti kostur sjálfvirkra sveiflujafnara umfram óreglubundnar ríkisfjármálaaðgerðir?

14.

Útskýrðu hvernig sjálfvirkir sveiflujafnarar verka bæði í skattkerfinu og á útgjaldahliðinni. Fjallaðu fyrst um stöðu þar sem framleiðsla er undir mögulegu VLF og síðan um stöðu þar sem hún er yfir mögulegu VLF.

15.

Hvað myndi gerast ef þensluhvetjandi ríkisfjármálastefna væri samþykkt í samdrætti en tæki vegna tafa ekki gildi fyrr en hagkerfið hefði aftur náð mögulegu VLF?

16.

Hvað myndi gerast ef aðhaldssöm ríkisfjármálastefna væri samþykkt í mikilli uppsveiflu en tæki vegna tafa ekki gildi fyrr en hagkerfið væri komið í samdrátt?

17.

Telur þú að dæmigerð tímatöf ríkisfjármálastefnu sé lengri eða styttri en tímatöf peningastefnu? Rökstyddu svarið.

18.

Hvaða áhrif hefði stjórnarskrárákvæði um hallalaus fjárlög á ákvörðun Bandaríkjaþings um að lækka skatta í samdrætti?

19.

Hvernig myndi stjórnarskrárákvæði um hallalaus fjárlög breyta áhrifum sjálfvirkra sveiflujafnara?

Námsgögn.is þýðing á efni frá OpenStax. Frítt frumrit: https://openstax.org/books/principles-economics-3e/pages/1-introduction Leyfi upprunabókar: CC BY-NC-SA 4.0. Námsgögn er sjálfstætt verkefni; OpenStax styður hvorki né vottar þýðinguna.

FYRRI KAFLI

Lykilhugtök og samantekt

NÆSTI KAFLI

Upprifjunar­spurningar