3434 Hnattvæðing og verndarstefna

Sjálfspróf

Gerðu ráð fyrir litlu innflutningsríki sem getur ekki haft áhrif á heimsmarkaðsverð. Sýndu með framboðs- og eftirspurnarlíkani hvernig lægri tollur breytir innlendu verði, eftirspurn, innlendri framleiðslu og þar með magni innflutnings. Vísbending: Skoðaðu Reiknum dæmið-reitinn „Áhrif viðskiptahindrana“.

Greindu hvernig framleiðslustyrkur til innlends sykurframleiðanda getur haft áhrif á innflutningsmagn, heimsmarkaðsverð og tekjur erlendra sykurframleiðenda. Hvaða forsendur um stærð landsins og verðteygni ráða því hvort erlendu framleiðendurnir verða fyrir tekjutapi?

Útskýrðu með hvaða leiðum viðskiptahindranir geta varið störf í verndaðri grein en jafnframt fækkað störfum annars staðar, til dæmis hjá notendum aðfanga, útflytjendum eða vegna gagnaðgerða. Við hvaða aðstæður er heildaráhrif á atvinnu óvíst?

Greindu hvernig viðskiptahindranir geta haft áhrif á laun í verndaðri grein og á meðallaun í hagkerfinu. Hvers vegna er hvorki launahækkun í greininni né lækkun meðallauna sjálfvirk niðurstaða?

Hvaða leiðir geta alþjóðaviðskipti haft til áhrifa á laun, vinnutíma, öryggi, samningsstöðu og framkvæmd vinnulöggjafar í lágtekjuríkjum? Greindu bæði mögulegan ávinning og mögulega áhættu.

Hvernig væri hægt að kanna hvort starfsfólk í útflutningsframleiðslu í lágtekjuríkjum fái hærri laun og betri kjör en í raunhæfum næstbesta kosti? Hvaða valbjögun, réttindi og vinnuskilyrði þarf að meta auk launanna?

Hvaða áhrif geta viðskiptahindranir haft á meðaltekjur og þjóðarhag? Greindu verðáhrif, framleiðenda- og neytendaábata, opinberar tekjur, kvótarentu, framleiðni og dreifingu kostnaðar og ávinnings.

Hvernig á að reikna samfélagslegan kostnað á hvert starf sem viðskiptavernd styður og bera hann saman við laun starfsfólksins? Hvers vegna jafngildir kostnaður neytenda og skattgreiðenda ekki endilega hreinum ávinningi launafólks?

Útskýrðu hvernig skaðleg undirverðlagning gæti leitt til undirboða. Hvaða skilyrði um markaðsstyrk, aðgangshindranir, fjármögnun taps og möguleika á að hækka verð síðar þurfa að vera uppfyllt svo skýringin sé trúverðug?

10.

Hvaða efnahagslegu, stofnanalegu og pólitísku þættir geta skýrt mun á umhverfisstöðlum og framkvæmd þeirra milli ríkja? Hvers vegna nægir tekjustig eitt og sér ekki sem skýring?

11.

Útskýrðu röksemdina um „kapphlaup til botns“. Hvaða hvatar gætu leitt til slakari vinnu- eða umhverfisreglna, og hvaða gögn, mótvægisöfl og stofnanir þarf að skoða áður en ályktað er að slík þróun hafi orðið?

12.

Við hvaða skilyrði getur ríki takmarkað innflutning af öryggis- eða heilbrigðisástæðum samkvæmt viðeigandi alþjóðlegum viðskiptareglum? Fjallaðu um áhættumat, vísindaleg gögn, meðalhóf, gagnsæi og bann við óþarfa mismunun.

13.

Metið þjóðaröryggisrök fyrir innflutningshömlum í tilteknu dæmi. Hversu líklegt og alvarlegt er framboðsrofið, og hvernig bera tollar eða kvótar saman við birgðasöfnun, fjölbreyttari birgja, samstarf bandalagsríkja og staðgönguhæfa hönnun?

14.

Gerðu ráð fyrir fullkominni samkeppni og litlu ríki sem flytur út leikföng. Sýndu í framboðs- og eftirspurnarlíkani annars vegar áhrif strangari, kostnaðarsamra öryggisstaðla og hins vegar áhrif innflutningstolls sem viðskiptaland leggur á. Berðu saman verð til neytenda, verð sem framleiðendur fá, selt magn, öryggisávinning og tolltekjur. Við hvaða forsendur er markviss öryggiskrafa betri en tollur?

15.

Hver er munurinn á fríverslunarsvæði, sameiginlegum markaði og efnahagsbandalagi? Greindu sérstaklega ytri viðskiptastefnu, flæði vinnuafls og fjármagns og umfang sameiginlegrar efnahagsstefnu.

16.

Hvers vegna geta stjórnvöld sett verndarráðstafanir innanlands en samið jafnframt um gagnkvæma lækkun viðskiptahindrana? Notaðu sérhagsmuni, dreifðan neytendaábata, trúverðugar skuldbindingar, útflutningshagsmuni og samningsbundnar undanþágur í svarinu.

17.

Hvaða þættir skýra mikinn vöxt alþjóðaviðskipta frá því á áttunda áratug tuttugustu aldar? Greindu áhrif flutnings- og samskiptatækni, virðiskeðja, tekjuvaxtar, viðskiptasamninga, stefnu, gengis og þess hvernig viðskipti eru mæld.

18.

Með hvaða hætti getur innlend eða erlend samkeppni skaðað einstök fyrirtæki, eigendur þeirra og starfsfólk til skamms eða langs tíma? Greindu verðþrýsting, minni markaðshlutdeild, lokanir og aðlögunarkostnað án þess að jafna tapi fyrirtækis við tap samfélagsins alls.

19.

Hver er mögulegur ávinningur samkeppni fyrir neytendur, starfsfólk og samfélagið? Greindu verð, gæði, vöruúrval, nýsköpun og framleiðni, en nefndu einnig að markaðsstyrkur, ytri áhrif og ójöfn dreifing geta takmarkað ávinninginn.

3434 Hnattvæðing og verndarstefna

Sjálfspróf

10.

Hvaða efnahagslegu, stofnanalegu og pólitísku þættir geta skýrt mun á umhverfisstöðlum og framkvæmd þeirra milli ríkja? Hvers vegna nægir tekjustig eitt og sér ekki sem skýring?

11.

12.

13.

14.

15.

16.

17.

18.

19.