Námsgögn
Innskrá
Hleð efnisyfirliti...

Efnisyfirlit

  1. Formáli
    1. Inngangur
    2. 11.1 Hvað er persónuleiki?
    3. 11.2 Freud og sálaraflsfræðilega sjónarhornið
    4. 11.3 Ný-Freudistar: Adler, Erikson, Jung og Horney
    5. 11.4 Námssjónarmið
    6. 11.5 Mannúðarsálfræðileg sjónarmið
    7. 11.6 Líffræðileg sjónarmið
    8. 11.7 Persónuleikaþáttakenningar
    9. 11.8 Menningarlegur skilningur á persónuleika
    10. 11.9 Persónuleikamat
    11. Lykilhugtök
    12. Samantekt
    13. Upprifjunarspurningar
    14. Gagnrýnar hugsunarspurningar
    15. Spurningar um persónulega hagnýtingu
  2. Heimildir
  3. Atriðisorðaskrá
Sálfræði 2. útgáfa (IS)Kafli 11Lykilhugtök
Skrá inn til að leggja til breytingu
1111 Persónuleiki

Lykilhugtök

FYRRI KAFLI

11.9 Persónuleikamat

NÆSTI KAFLI

Samantekt

Lykilhugtök

endaþarmsstig
sálkynferðislegt þroskastig þar sem börn upplifa ánægju við hægða- og þvaglát
greinandi sálfræði
kenning Jungs sem beinist að jafnvægi andstæðra afla í persónuleikanum og mikilvægi sameiginlegrar dulvitundar
frummynd
mynstur sem er til staðar í sameiginlegri dulvitund okkar þvert á menningarheima og samfélög
sameiginleg dulvitund
sameiginlegar sálfræðilegar tilhneigingar sem hafa borist frá einni kynslóð til annarrar
samræmi
ástand þar sem hugsanir okkar um raunsjálf og kjörsjálf eru mjög líkar
meðvitund
andleg virkni, svo sem hugsanir, tilfinningar og minningar, sem við getum nálgast hvenær sem er
Contemporized-Themes Concerning Blacks Test (C-TCB)
frávarpspróf sem er hannað til að eiga menningarlega við Bandaríkjamenn af afrískum uppruna og notar myndir sem tengjast afrísk-amerískri menningu
menning
öll trúarviðhorf, siðir, listir og hefðir tiltekins samfélags
varnarháttur
ómeðvituð verndandi hegðun sem er ætlað að draga úr kvíða sjálfsins
tilfærsla
varnarháttur sjálfsins þar sem einstaklingur beinir óviðeigandi hvötum eða hegðun að viðunandi eða síður ógnandi skotmarki
sjálf
þáttur persónuleikans sem táknar sjálfið, eða þann hluta persónuleikans sem er sýnilegur öðrum
fimm þátta líkanið
kenning um að persónuleiki samanstandi af fimm þáttum: víðsýni, samviskusemi, úthverfu, samvinnuþýði og taugaveiklun
kynfærisstig
sálkynferðislegt þroskastig þar sem áherslan er á þroskaðan kynferðislegan áhuga
arfgengi
hlutfall mismunar milli fólks sem má rekja til erfða
frumsjálf
þáttur persónuleikans sem samanstendur af frumstæðustu drifum okkar og hvötum, þar á meðal hvötum sem tengjast hungri, þorsta og kynlífi
kjörsjálf
sú persóna sem við viljum vera
ósamræmi
ástand þar sem mikið misræmi er milli raunsjálfs og kjörsjálfs
einstaklingssálfræði
sálfræðistefna sem Adler setti fram og beinist að hvöt okkar til að bæta upp minnimáttarkennd
minnimáttarkennd
tilfinning einstaklings um að hann skorti verðleika og standist ekki viðmið annarra eða samfélagsins
dulstig
sálkynferðislegt þroskastig þar sem kynferðislegar tilfinningar liggja í dvala
stjórnrót
trú á það vald sem við höfum yfir lífi okkar; ytri stjórnrót er sú trú að útkomur okkar séu utan okkar stjórnar, en innri stjórnrót er sú trú að við stjórnum eigin útkomum
Minnesota fjölþrepa skapgerðarkönnun (MMPI)
persónuleikapróf sem samanstendur af röð satt/ósatt-spurninga til að draga upp klínískan prófíl einstaklings
taugaveiklun
tilhneiging til að upplifa neikvæðar tilfinningar
munnstig
sálkynferðislegt þroskastig þar sem ánægja ungbarns beinist að munninum
persónuleiki
langvarandi einkenni og mynstur sem knýja einstaklinga til að hugsa, finna til og hegða sér á ákveðinn hátt
völsastig
sálkynferðislegt þroskastig þar sem áherslan er á kynfærin
vörpun
varnarháttur sjálfsins þar sem einstaklingur sem stendur frammi fyrir kvíða felur óviðunandi hvatir sínar eða hegðun með því að eigna þær öðru fólki
frávarpspróf
persónuleikamat þar sem einstaklingur bregst við óljósu áreiti og afhjúpar þannig duldar tilfinningar, hvatir og þrár
stig sálkynferðislegs þroska
þroskastig barns þar sem hvatir barnsins til að leita ánægju beinast að tilteknum svæðum líkamans, svonefndum kynörvunarsvæðum
réttlæting
varnarháttur sjálfsins þar sem einstaklingur sem stendur frammi fyrir kvíða býr til afsakanir til að réttlæta hegðun
andhverfing
varnarháttur sjálfsins þar sem einstaklingur sem stendur frammi fyrir kvíða skiptir óviðunandi hvötum eða hegðun út fyrir andstæður þeirra
raunsjálf
sú persóna sem við erum í raun og veru
gagnkvæm löghyggja
sú hugmynd að umhverfi einstaklings geti mótað hegðun, en að fólk geti um leið haft áhrif á umhverfið með hugsunum sínum og hegðun
afturhvarf
varnarháttur sjálfsins þar sem einstaklingur sem stendur frammi fyrir kvíða hverfur aftur til óþroskaðra hegðunarstigs
bæling
varnarháttur sjálfsins þar sem kvíðatengdum hugsunum og minningum er haldið í dulvitundinni
Rorschach-blekblettapróf
frávarpspróf sem notar röð samhverfra blekblettaspjalda sem sálfræðingur sýnir skjólstæðingi í því skyni að afhjúpa ómeðvitaðar þrár, ótta og átök viðkomandi
Rotter Incomplete Sentence Blank (RISB)
frávarpspróf sem svipar til orðatengslaprófs þar sem einstaklingur lýkur við setningar til að afhjúpa ómeðvitaðar þrár, ótta og átök
valbundnir fólksflutningar
hugtak um að fólk velji að flytja til staða sem samræmast persónuleika þess og þörfum
sjálfsmynd
hugsanir okkar og tilfinningar um okkur sjálf
trú á eigin getu
hversu öruggur einstaklingur er um eigin getu
félagshugræn kenning
kenning Bandura um persónuleika sem leggur áherslu á bæði hugsun og nám sem uppsprettur einstaklingsmunar í persónuleika
göfgun
varnarháttur sjálfsins þar sem óviðunandi hvötum er beint í viðeigandi athafnir
yfirsjálf
þáttur persónuleikans sem þjónar sem siðferðislegur áttaviti eða samviska einstaklings
TEMAS Multicultural Thematic Apperception Test
frávarpspróf sem er hannað til að eiga menningarlega við minnihlutahópa, einkum ungmenni af rómönskum uppruna, og notar myndir og frásagnir sem tengjast menningu minnihlutahópa
skapgerð
hvernig einstaklingur bregst við umheiminum, þar á meðal virknistig hans, frá unga aldri
Thematic Apperception Test (TAT)
frávarpspróf þar sem fólki eru sýndar óljósar myndir og það býr síðan til sögur sem tengjast myndunum í því skyni að afhjúpa ómeðvitaðar þrár, ótta og átök
persónuleikaþættir
einkennandi hegðunarmynstur
dulvitund
andleg virkni sem við erum ekki meðvituð um og getum ekki nálgast

Námsgögn.is þýðing á efni frá OpenStax. Frítt frumrit: https://openstax.org/books/psychology-2e/pages/1-introduction Leyfi upprunabókar: CC BY-NC-SA 4.0. Námsgögn er sjálfstætt verkefni; OpenStax styður hvorki né vottar þýðinguna.

FYRRI KAFLI

11.9 Persónuleikamat

NÆSTI KAFLI

Samantekt