Lykilhugtök og samantekt
Lykilhugtök og samantekt
18.1 Kjörsókn og kostnaður kosninga
Kenningin um skynsamlega vanþekkingu lýsir því að einstaklingur kann að afla sér takmarkaðra upplýsinga eða sitja hjá þegar tíma- og fyrirhafnarkostnaður virðist meiri en væntur einkalegur ávinningur. Líkurnar á að eitt atkvæði ráði úrslitum eru oft litlar, en fólk getur einnig metið borgaralega skyldu, þátttökuna sjálfa eða sameiginleg áhrif til ávinnings. Kenningin skýrir því einn þátt kjörsóknar; hún fullyrðir hvorki að hjáseta sé alltaf skynsamleg né að allir sem sitja hjá geri það af sömu ástæðu.
18.2 Stjórnmál sérhagsmuna
Stjórnmál sérhagsmuna verða til þegar afmarkaður, vel skipulagður hópur hefur mikinn ávinning eða kostnað á hvern aðila og ver því tíma og fé í hagsmunagæslu. Dreifður meirihluti getur borið meiri heildarkostnað en hefur minni hvata á hvern einstakling og hærri samhæfingarkostnað. Pólitísk áhrif endurspegla þá ekki aðeins fjölda fólks eða heildarávinning, heldur einnig upplýsingar, skipulag, aðgang og gagnsæi.
Kjördæmapot er opinbert útgjald eða ákvæði sem gagnast fyrst og fremst einu kjördæmi en dreifir kostnaðinum á stærri hóp. Gagnkvæmur atkvæðastuðningur felst í að þingmenn styðja pakka óskyldra tillagna sem hver þeirra metur mikils. Slík viðskipti geta aukið kostnaðarsöm staðbundin verkefni, en geta einnig gert meirihluta kleift að samþykkja verkefni með mikinn staðbundinn ávinning. Meta þarf því gæði verkefnanna, gagnsæi og heildarkostnað pakkans.
18.3 Veikleikar lýðræðislegs stjórnkerfis
Með fleiri en tvo valkosti getur niðurstaða meirihlutaatkvæðagreiðslu ráðist af kosningareglu og röð samanburða. Atkvæðahringur myndast þegar meiri hluti kýs A fram yfir B, annar meiri hluti B fram yfir C og enn annar meiri hluti C fram yfir A. Þá er enginn valkostur ótvíræður sigurvegari og dagskrárvald getur mótað niðurstöðuna. Dreifing atkvæða í kosningu þar sem sá atkvæðamesti vinnur getur auk þess veitt valkosti sigur án stuðnings hreins meirihluta.
Raunsæ hagstjórn ber saman tiltekna styrkleika og veikleika raunverulegra markaða og raunverulegra stjórnvalda. Markaðir nýta verð, hagnað, tap og samkeppni sem endurgjöf en geta brugðist vegna markaðsvalds, ytri áhrifa, almannagæða eða upplýsinga. Stjórnvöld geta bætt slíkar niðurstöður en sæta eigin upplýsinga-, hvata- og framkvæmdavanda. Að sýna fram á brest í öðru kerfinu sannar því ekki að hvaða úrræði hins kerfisins sem er bæti stöðuna.