Námsgögn
Innskrá
Hleð efnisyfirliti...

Efnisyfirlit

  1. Formáli
    1. Inngangur að vinnumarkaði og tekjum
    2. 14.1 Kenningar um vinnumarkað
    3. 14.2 Laun og atvinna á vinnumarkaði með ófullkominni samkeppni
    4. 14.3 Markaðsstyrkur á framboðshlið vinnumarkaðarins: stéttarfélög
    5. 14.4 Tvíhliða einokun
    6. 14.5 Mismunun á vinnumarkaði
    7. 14.6 Innflytjendamál
    8. Lykilhugtök
    9. Lykilhugtök og samantekt
    10. Spurningar til sjálfsprófunar
    11. Spurningar til upprifjunar
    12. Spurningar til íhugunar
  2. A | Notkun stærðfræði í hagfræði
  3. B | Jafnnotagildisferlar
  4. C | Núvirði
  5. D | Útgjalda- og framleiðslulíkanið
  6. E | Áhrif markaðsaðgerða á efnahagsreikninga þegar bindifé banka er takmarkað
  7. Heimildir
  8. Atriðisorðaskrá
Undirstöður hagfræði (IS)Kafli 14Spurningar til upprifjunar
Skrá inn til að leggja til breytingu
1414 Vinnumarkaður og tekjur

Spurningar til upprifjunar

FYRRI KAFLI

Spurningar til sjálfsprófunar

NÆSTI KAFLI

Spurningar til íhugunar

Spurningar til upprifjunar

12.

Hvað ræður eftirspurn fyrirtækis eftir vinnuafli þegar fyrirtækið selur afurðir á markaði með fullkominni samkeppni? Tengdu svarið við jaðarframleiðni vinnuafls og afurðaverð.

13.

Hvað ræður eftirspurn fyrirtækis eftir vinnuafli þegar fyrirtækið hefur markaðsstyrk á vörumarkaði? Tengdu svarið við jaðartekjuframleiðslu vinnuafls (MRPL).

14.

Hvaða skilyrði einkenna vinnumarkað með fullkominni samkeppni og hvers vegna taka fyrirtæki þar markaðslaunum sem gefnum?

15.

Hvað er stéttarfélag og hvaða hlutverki gegnir það í kjarasamningsgerð?

16.

Hvaða aðstæður geta veitt vinnuveitanda samningsforskot gagnvart einstöku launafólki? Nefndu einnig aðstæður sem geta dregið úr slíku forskoti.

17.

Nefndu helstu flokka bandarískra vinnuréttarlaga sem fjallað er um í kaflanum og dæmi um réttindi launafólks sem lögin tryggja.

18.

Hvernig getur stéttarfélag breytt samningsstöðu launafólks og ferli kjarasamninga við vinnuveitanda?

19.

Hvernig hefur hlutfall launafólks í stéttarfélögum þróast til langs tíma í Bandaríkjunum? Greindu á milli þróunar í opinbera geiranum og einkageiranum.

20.

Hver eru vænt áhrif stéttarfélags á laun og atvinnu í einfalda líkani kaflans? Útskýrðu hvers vegna framleiðni, eftirspurn eftir afurðum og markaðsstyrkur vinnuveitanda geta breytt raunverulegri niðurstöðu.

21.

Hvaða stofnanalegu, sögulegu og atvinnugreinabundnu þættir skýra þróun stéttarfélagsaðildar í Bandaríkjunum og lægra aðildarhlutfall þar en í mörgum öðrum hátekjulöndum?

22.

Hvað er einkeypi á vinnumarkaði og með hvaða hætti getur einkeypisvald myndast þótt fleiri en einn vinnuveitandi sé á markaðnum?

23.

Hvað er jaðarkostnaður vinnuafls (MCL), hvernig er hann frábrugðinn launum og hvers vegna getur hann verið hærri en launin hjá einkeypisvinnuveitanda?

24.

Hvaða áhrif hefur einkeypi á laun og atvinnu í staðlaða líkaninu, samanborið við vinnumarkað með fullkominni samkeppni?

25.

Hvað er tvíhliða einokun á vinnumarkaði?

26.

Hvernig ráðast laun og atvinna í tvíhliða einokun? Greindu á milli þröngs líkans þar sem aðeins er samið um laun og samninga þar sem einnig er samið um atvinnustig.

27.

Hvernig hefur óleiðréttur launamunur kvenna og karla í Bandaríkjunum þróast á síðustu áratugum og hvað segir slík mæling ekki ein og sér?

28.

Hvernig hefur óleiðréttur launamunur svartra og hvítra launþega í Bandaríkjunum þróast á síðustu áratugum og hvaða varúð þarf við túlkun hans?

29.

Sannar munur á meðaltekjum kynja eða þjóðfélagshópa að vinnuveitendur mismuni á vinnumarkaði? Hvaða viðbótargögn þarf til að meta þá skýringu?

30.

Með hvaða hætti getur samkeppni skapað hvata til að draga úr mismunun og hvers vegna tryggja markaðsöfl ekki ein og sér jafna meðferð?

31.

Hvaða aðgerðir, samhliða lögum gegn mismunun og virkri framfylgd þeirra, geta stuðlað að jafnari tækifærum og minni óleiðréttum launamun kynja og þjóðfélagshópa?

32.

Hvað felst í sértækum aðgerðum á vinnumarkaði, hvaða markmiðum eiga þær að þjóna og hvernig eru þær frábrugðnar sjálfvirkum kvótum eða skilyrðislausum forgangi?

33.

Hvaða þættir geta skýrt að mæld meðaltalsáhrif innflytjenda með litla formlega menntun á laun innlends launafólks með svipaða hæfni eru oft tiltölulega lítil?

34.

Hvernig hafa nýleg innflytjendaflæði til Bandaríkjanna þróast? Greindu á milli fjölda nýrra innflytjenda, fjölda erlendra fæddra íbúa og hlutfalls þeirra af mannfjöldanum.

35.

Hverju spáir einfalt framboðs- og eftirspurnarlíkan um áhrif fjölgunar innflytjenda með litla formlega menntun á laun innlends launafólks með svipaða hæfni? Hvaða viðbrögð hagkerfisins geta breytt þeirri niðurstöðu?

Námsgögn.is þýðing á efni frá OpenStax. Frítt frumrit: https://openstax.org/books/principles-economics-3e/pages/1-introduction Leyfi upprunabókar: CC BY-NC-SA 4.0. Námsgögn er sjálfstætt verkefni; OpenStax styður hvorki né vottar þýðinguna.

FYRRI KAFLI

Spurningar til sjálfsprófunar

NÆSTI KAFLI

Spurningar til íhugunar