1919 Sjónarhorn þjóðhagfræðinnar

19.4 Samanburður á VLF milli landa

Námsmarkmið

Að loknum þessum kaflahluta átt þú að geta:

útskýrt hvernig VLF nýtist við samanburð á efnahagslegum lífskjörum milli landa
fært VLF yfir á sameiginlegan mælikvarða með markaðsgengi eða kaupmáttarjafnvægi
reiknað VLF á mann út frá VLF og mannfjölda

Verg landsframleiðsla (VLF) er oft notuð til að bera saman efnahagsleg umsvif og efnisleg lífskjör milli landa. Tvennt þarf þó að leiðrétta. VLF er mæld í gjaldmiðli hvers lands og því þarf sameiginlegan samanburðargrunn, annaðhvort markaðsgengi eða kaupmáttarjafnvægi. Mannfjöldi er einnig mjög mismunandi. Heildar-VLF lýsir stærð hagkerfis en VLF á mann hentar betur þegar meðalframleiðsla eða efnisleg lífskjör eru borin saman. Hvorug stærðin er tæmandi mælikvarði á velferð.

Samanburður með gengi og kaupmáttarjafnvægi

VLF má færa í sameiginlegan gjaldmiðil með markaðsgengi. Gengi segir hve margar einingar eins gjaldmiðils fást fyrir einingu annars og getur verið skráð á hvorn veginn sem er. Markaðsgengi breytist með framboði og eftirspurn á gjaldeyrismarkaði og getur því sveiflast án samsvarandi breytingar á framleiðslu. Við samanburð á raunverulegu framleiðslumagni og lífskjörum er einnig notað kaupmáttarjafnvægi (PPP). Jafnvirðisgildi PPP sýnir hve margar einingar innlends gjaldmiðils þarf til að kaupa sama magn vöru og þjónustu og einn alþjóðlegur dalur kaupir á samanburðargrunninum. Þetta er tölfræðilegur umreikningsstuðull, ekki markaðsgengi. Nánar er fjallað um markaðsgengi í kaflanum um gengi og alþjóðlegt fjármagnsflæði. Reiknidæmið hér á eftir sýnir PPP-umreikning.

Reiknaðu dæmið

Umreikningur VLF með kaupmáttarjafnvægi

Berum saman VLF Brasilíu og Bandaríkjanna árið 2020 með kaupmáttarjafnvægi. VLF Brasilíu var um 7,4 billjónir brasilískra reala en VLF Bandaríkjanna um 20,9 billjónir Bandaríkjadala.

Finndu jafnvirðisgildi PPP fyrir viðkomandi ár. Árið 2020 voru 2,362 brasilískir realar jafngildir einum alþjóðlegum dal. Tölurnar eru námundaðar til að einfalda útreikninginn.
Umreiknaðu VLF Brasilíu í alþjóðlega dali: 7,4 billjónir reala ÷ 2,362 realar á alþjóðlegan dal = 3,13 billjónir alþjóðlegra dala.
Berðu niðurstöðuna saman við VLF Bandaríkjanna sama ár. Þar sem jafnvirðisgildið fyrir Bandaríkin er 1,000 var VLF þeirra um 20,9 billjónir alþjóðlegra dala, nær sjöfalt meiri en VLF Brasilíu.
Tafla 19.8 sýnir VLF nokkurra landa árið 2020 í alþjóðlegum dölum. Öll gildin eru reiknuð með jafnvirðisgildi PPP eins og í dæminu.

Land	VLF í milljörðum innlends gjaldmiðils	Jafnvirðisgildi PPP (innlendur gjaldmiðill á alþjóðlegan dal)	VLF (milljarðar alþjóðlegra dala)
Brasilía	7,447.86	realar	2.362	3,153.60
Kanada	2,204.91	dalir	1.206	1,827.70
Kína	101,598.62	júan	4.186	24,273.31
Egyptaland	5,820.00	pund	4.511	1,290.21
Þýskaland	3,367.56	evrur	0.746	4,516.93
Indland	195,861.61	rúpíur	21.990	8,907.02
Japan	531,247.88	jen	102.835	5,166.00
Mexíkó	23,122.02	pesóar	9.522	2,428.20
Suður-Kórea	1,924,452.90	vonn	861.824	2,233.00
Bretland	2,112.04	pund	0.700	3,019.06
Bandaríkin	20,936.60	dalir	1.000	20,936.60

VLF á mann

Heildar-VLF ræðst bæði af framleiðni og mannfjölda. Árið 2020 var VLF Bandaríkjanna stærst mæld á markaðsgengi, en VLF Kína stærst mæld með kaupmáttarjafnvægi eins og í töflu 19.8. Hvor niðurstaðan segir ein og sér lítið um meðalframleiðslu eða lífskjör íbúa. Til þess er VLF á mann reiknuð með því að deila VLF með mannfjölda.

\begin{array}{rcl} VLF á mann & = & VLF/mannfjöldi \end{array}

Annar dálkur töflu 19.9 endurtekur VLF-gildin í alþjóðlegum dölum úr töflu 19.8. Þriðji dálkurinn sýnir mannfjölda og sá fjórði VLF á mann. Þar sem VLF er gefin upp í milljörðum en mannfjöldi í milljónum er VLF fyrst margfölduð með 1.000. Niðurstöðunni er síðan deilt með mannfjöldanum í milljónum.

Land	VLF (milljarðar alþjóðlegra dala)	Mannfjöldi (í milljónum)	VLF á mann (alþjóðlegir dalir)
Brasilía	3,153.60	212.56	14,836.27
Kanada	1,827.71	38.00	48,097.62
Kína	24,273.36	1,402.11	17,312.02
Egyptaland	1,290.21	102.33	12,608.30
Þýskaland	4,516.94	83.24	54,263.99
Indland	8,907.03	1,380.00	6,454.37
Japan	5,166.00	125.84	41,052.13
Mexíkó	2,428.20	128.93	18,833.48
Suður-Kórea	2,233.00	51.78	43,124.78
Bretland	3,019.60	67.22	44,913.08
Bandaríkin	20,936.60	329.48	63,544.37

Tölur í ólíkum innlendum gjaldmiðlum má ekki bera beint saman. Eftir PPP-umreikning var heildar-VLF Indlands árið 2020 nær tvöföld VLF Þýskalands, að miklu leyti vegna mun meiri mannfjölda. VLF á mann í Þýskalandi var hins vegar um 8,4 sinnum hærri en á Indlandi.

Taflan sýnir mikinn mun á VLF á mann milli landa árið 2020. Slíkar tölur þarf að túlka sem tímasetta mynd, því bæði framleiðsla, mannfjöldi og jafnvirðisgildi breytast. Tekjuflokkar Alþjóðabankans eru auk þess skilgreindir út frá vergum þjóðartekjum á mann og viðmiðunarmörkin eru uppfærð reglulega; þeir eru því ekki það sama og föst bil VLF á mann.