44 Vitundarástand

Inngangur

Málverk sýnir tvö börn sofandi. — **Mynd 4.1.** Svefn, sem við upplifum öll, er hljóðlátt og dularfullt hlé í daglegu lífi okkar. Tvö sofandi börn eru sýnd á þessu olíumálverki frá 1895 sem ber titilinn Zwei schlafende Mädchen auf der Ofenbank, sem þýðir „tvær sofandi stúlkur á ofninum“, eftir svissneska málarann Albert Anker.

Yfirlit kafla

Hvað er vitund?

Svefn og hvers vegna við sofum

Svefnstig

Svefnvandamál og svefnraskanir

Vímuefnanotkun og misnotkun

Önnur vitundarástönd

Inngangur

Líf okkar felur í sér reglulegar og dramatískar breytingar á því hversu meðvituð við erum um umhverfi okkar og innra ástand. Þegar við erum vakandi finnum við fyrir árvekni og erum meðvituð um marga mikilvæga hluti sem gerast í kringum okkur. Upplifanir okkar breytast verulega þegar við erum í djúpsvefni og aftur þegar okkur dreymir. Sumt fólk upplifir einnig breytt vitundarástand með hugleiðslu, dáleiðslu eða áfengi og öðrum vímuefnum.

Í þessum kafla verður fjallað um vitundarástand með sérstakri áherslu á svefn. Mismunandi svefnstig verða skilgreind og svefnröskunum verður lýst. Kaflanum lýkur með umfjöllun um breytt vitundarástand sem geðvirk efni, dáleiðsla og hugleiðsla geta valdið.